Gazetecilik adına üzücü

Dünya Basın Özgürlüğü Günü, basın için acı gerçeği ne yazık ki tokat gibi yüzümüze çarptı. Türkiye, basın özgürlüğünün en kısıtlı olduğu ülkelerden biri. Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün (RSF) "2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksine" göre Türkiye, 180 ülke arasında 159. sıradan 163. sıraya geriledi. 

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 1993 yılında aldığı kararla 3 Mayısı "Dünya Basın Özgürlüğü Günü" olarak kabul etmişti. Bu yıl 3 Mayıs’ı gazeteciler "işsizlik, sansür, oto sansür, tehdit, fiziksel saldırı, haksız gözaltı ve tutuklulukların yarattığı ağır baskı ortamında" yaşadık.

GÖZALTI VE TUTUKLAMALAR 

Gazetecilere yönelik keyfi adli soruşturmalar, gözaltı ve tutuklamalar tırmanıyor. Türk Ceza Kanunu'nun ‘Dezenformasyon Yasası’ olarak bilinen 217/A maddesi gazetecilere karşı kötüye kullanılıyor. Yaptıkları haberler nedeniyle 14 gazeteci cezaevinde bulunuyor. 

Bu yasa nedeniyle haklarında çok sayıda dava açılan gazeteciler, adli kontrol şartıyla baskı altında tutuluyor. Toplumsal olayları, basın açıklamalarını takip eden ve haberleştiren gazeteciler gözaltına alınıyor.

EKONOMİK BASKILAR 

Medya sahipliğinin büyük kısmı iktidar kontrolündedir. Bağımsız medya ekonomik olarak zorlanıyor, reklam veren kuruluşlar kara listeye alınıyor. Basın İlan Kurumu’nun ilan kesme yaptırımları ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından verilen yayın durdurma ve yüksek para cezaları, bağımsız gazetecilik üzerinde ciddi baskı oluşturuyor. İktidarın kamu yararını ihlal eden faaliyetlerini haberleştiren gazetecilerin basın kartları Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından verilmiyor veya iptal ediliyor.

GAZETECİLERE SALDIRILAR

Gazetecinin yaptığı haber nedeniyle tehdit edilmesi, fiziksel saldırıya uğraması ve saldırganların cezasız kalması; halkın haber alma hakkına yönelik tehdittir. Gazetecilerin hazırladığı araştırma dosyaları ekonomik ya da siyasi kaygılar yayınlanmayan ortam, demokratik toplum düzeni açısından ciddi sorundur. Gazetecilerin sigortasız, düşük ücretle, sendikasız, editoryal bağımsızlıktan yoksun çalıştırılması; yayın yasakları ve erişim engellerinin yaygınlaşması, haberin özgürce halka ulaşmasını engelliyor. 

Cezaevindeki gazeteciler serbest bırakılmadan ve haberin serbest dolaşımı sağlanmadan 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü’nü kutlamıyoruz. Gazeteciliğin suç olmadığı özgür Türkiye umudumu koruyoruz.