Makineyle yapılan ürün toplama yerine çekirdeğin kabağın içinden el ile çıkarılıp doğal aromasını kaybetmeden sütle kavrulması muhteşem bir tat veriyor. O yüzden makineli tarım yerine geleneksel elle çıkarılıp kavrulan kabak çekirdeği daha çok tercih ediliyor. 

Sadece kuruyemiş olarak değil; gıda, ilaç ve kozmetik sektörlerine hammadde sağlamasıyla geniş bir endüstriyel zincire sahip.  

 COĞRAFİ İŞARETİ ALDI ÜRETİM ARTTI

Coğrafi işaret tescilli Nevşehir kabak çekirdeği, bölge ekonomisine yüz milyonlarca liralık katkı sağlıyor ve Nevşehir Ticaret Borsası bünyesinde önemli bir sanayi ve kuruyemiş ürünü olarak işlem görüyor. İklim ve toprak yapısına bağlı lezzetiyle bilinen Nevşehir kabak çekirdeği, geçmişte patates ekiminin yoğunluk gösterdiği bölgede lokomotif ürün olma yolunda ilerliyor. TÜİK verilerine göre Türkiye'de, kabak çekirdeği üretiminde birinci sıraya yerleşen Nevşehir'in, ürünün ismine tescillenmesinin ardından pazar payı da giderek artıyor ve TÜİK verilerine göre Nevşehir, Türkiye'de, kabak çekirdeği üretiminde birinci sıraya yerleşti.  TÜİK) verilerine göre, 2024'de Nevşehir genelinde 221 bin 350 dekar alanda yapılan kabak çekirdeği üretiminden 23 bin 670 ton rekolte elde edildi. Bu üretim, ilin ekonomisine 1 milyar 343 milyon 144 bin 897 lira katkı sağladı.

Türkiye kabak çekirdeği üretiminin önemli bir bölümü Nevşehir'de gerçekleştiriliyor. Ürünün yüksek getirisi nedeniyle yöre çiftçisinin ilk tercihlerinden olduğunu ifade eden Nevşehir Ticaret Borsası Meclis Başkanı Mehmet Havalı, "Nevşehir Ticaret Borsasının (NTB) girişimleriyle 2019 yılında tescil alan ürün, çiftçilerin yeni gözdesi haline geldi. Tescil öncesi yaklaşık 160 bin dekar olan ekim alanı, geçen yıl itibarıyla 300 bin dekara yaklaşarak rekor seviyeye ulaştı. Kabak ekonomik kuruyemiş olarak kullanımı yanında bir sanayi ürünüdür. Gıda sektöründen ilaç ve kozmetik sektörüne kadar geniş bir yelpazede değerlendirebilme şansına sahiptir.

Kabak bileşenleri son 20 yılda önemli bir sektör haline geldi. Çekirdek kabağı, üretim imkanlarının sınırlı olduğu yerler için ekonomik ve karlı bir üründür. Yöremizin kendine has bir çekirdek kavurma yöntemi olup, süt ile özel bir harç hazırlanarak Taş Fırınlarda kavrulur. Bu harçlar hem çekirdeğe özel bir koku vermekte hem de lezzetini artırmaktadır.”

Coğrafi işaret tescilinden sonra Nevşehir’in kabak çekirdeği üretiminde ülke genelindeki yüzde 32’lik payı yüzde 39-40’a yükseldi. Ürünün marka değerini yükseltmek amacıyla ulusal ve uluslararası fuarlarda tanıtım yaptıklarını aktaran Mehmet Havalı “NTB olarak Nevşehir'de de kabak çekirdeği başta olmak üzere yöresel ürünlerin tanıtımı amacıyla tarım fuarı düzenliyoruz. Küçük ve orta ölçekli patates tarımı yapan çiftçilerimiz risk almak istemiyor ve kabak çekirdeği gibi ürünlere yöneliyor. Ülke çapında merkezin Nevşehir olarak kabul edilmesiyle patates ekim alanlarına alternatif ürün olarak çiftçilerin çekirdek kabağına dönüşünü görüyoruz. Bu durum kabak çekirdeğine ilginin arttığını, dolayısıyla da ticaret ve talebin arttığını bize müjdeliyor. NTB olarak coğrafi işareti daha etkin kullanabilmek adına üretici ve tüccarlara yönelik gerekli bilgilendirmelerle ticaret hacmimizi artırmayı hedefliyoruz.”

ÜRGÜP SİVRİSİ, HANIM TIRNAĞI

Türkiye'de en kaliteli ve en çok tercih edilen kabak çekirdeği Ürgüp ve çevresinde yetişen çeşitler.  'Ürgüp sivrisi' ve 'Hanım tırnağı' kabak çekirdeği, Nevşehir’in Ürgüp ilçesiyle özdeşleşmiş, uzun, ince, sivri uçlu ve oval yapıya sahip yerel bir çerezlik kabak çekirdeği türü.Kapadokya bölgesinin genelinde ekilen Ürgüp Sivrisi ve Ürgüp Kadın Tırnağı çeşitleri pazarın öncüsü ve bölgedeki birçok aile için önemli bir geçim kaynağı.

Özellikle 'Ürgüp sivrisi' rengi beyaz olup verimi yüksek olan bir çeşit.Diğer yuvarlak kabak çekirdeklerinin aksine dar, uzun çekirdek ince kabuğu sayesinde kolayca çitlenir. Çiğ tüketildiğinde doğal ve hafif tatlımsı bir aroma sunarken, geleneksel olarak odun ateşinde sütlü veya yaş kavurma yöntemleriyle de hazırlanıp piyasaya sürülür. "Ürgüp Sivrisi"  çekirdeği, kavrulmadan önce özel bir harçla (süt, un ve tuz) ıslatılıp taş fırınlarda kavrulmasıyla elde edilen, kendine has lezzetli ve çıtır bir kuruyemiştir. Bu yöntem ona ayırt edici yumuşak bir tat ve aroma katar.  

NEVŞEHİR KABAK ÇEKİRDEĞİ HER DERDE DEVA

Zengin magnezyum, çinko, sağlıklı yağlar, lif ve triptofan içeriği sayesinde bağışıklıktan uyku düzenine kadar pek çok alanda vücudu destekler.

Kabak çekirdeği, kalp ve diyabet gibi kronik hastalıkların gelişme riskini azaltır, kemik sağlığını korur ve güçlendirir, bağışıklık sistemini destekler. Kabak çekirdeği sperm üretimini teşvik eder, uyku kalitesini iyileştirir ve kan şekerini düzenlemeye yardım eder.

Kabak çekirdeği faydaları genel olarak şunlardır:

• Prostat büyümesi ve aşırı aktif mesane semptomlarını azaltır

• Sperm üretimini teşvik eder

• Tip 2 diyabetli kişilerde kan şekeri seviyesini düzenler

• Kolesterolü düşürür

• Vücutta enfeksiyon oluşumunu önler

• Karaciğer toksisitesini azaltır

• Artrit gibi eklem hastalıklarını önlemeye katkı sağlar

• Seratonin hormon seviyesini artırarak depresyon belirtilerini azaltır

• Kalp damar sağlığını destekleyerek damar sertleşmesini önler

• Retina sağlığını korur ve ışık duyarlılığını azaltarak göz sağlığını destekler

• Mide mukozasını aside karşı korur

• İdrarın böbreklerden atılmasını ve ödem atılımını kolaylaştırır

• Kanser gibi kronik hastalıklara yakalanma riskini azaltabilir

• Kan glukoz düzeyinin dengelenmesine yardım eder

• İnsülin direncinden kaynaklı hormon duyarlılığın azalmasını düzenleyerek fazla kilo alımını sınırlar

• Kabak çekirdeği bağırsaklarda yararlı bakterilerin korunmasını sağlar

• Probiyotik etki gösterir.