‘Antalya beşlisi’ tehdit altında

WWF destekli proje Antalya Orkidelerini ve Biyolojik Çeşitliliği Koruma Derneği'nin (ANTOK) Antalya Orman Bölge Müdürlüğü ve Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Botanik Bahçesi Araştırma ve Uygulama Merkezi işbirliğinde sürdürülüyor. Projenin yürütücüsü AÜ Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. İsmail Gökhan Deniz, Antalya'nın Türkiye'nin bitki biyoçeşitliliği yönünden en zengin illeri arasında yer aldığını kaydetti.

Yrd. Doç. Dr. Deniz, Türkiye'de saptanan yaklaşık 12 bin bitki taksonundan en az dörtte birinin Antalya sınırları içerisinde yayılış gösterdiğini kaydetti. Yrd. Doç. Dr. Deniz, "Antalya tek başına birçok Avrupa ülkesinden bile bitki türü sayısı bakımından daha zengin. İldeki yaklaşık 250 tür Antalya'ya özgü. Bu türlerden 44'ü kritik olarak tehlike altında" dedi.

Acil eylem gerektiren kritik düzeyde nesli tehlike altında olan bu bitki çeşitlerinin tarım, turizm, ulaşım amaçlı yapılaşma, endüstriyel hammadde kaynağı olması gibi sebeplerle insan baskısı altında olduğuna dikkat çeken Yrd. Doç. Dr. İsmail Gökhan Deniz, 'Antalya'nın Beşi Bir Yerde' projesi kapsamında, Antalya'daki endemik bitki türlerinin korunmasını ve bu bilincin yaygınlaştırılmasını hedeflediklerini kaydetti.

ANTOK tarafından yürütülen projeyle Kemer orkidesi, Olimpos safranı, Side canavarotu, Kaputaş andızotu ve Kangay olmak üzere 5 bitkiye ilişkin çalışma yürütülüyor.

Tehlike altında olan bu türlerden Olimpos safranının bilinen tek yayılış bölgesi Olimpos Beydağları Milli Parkı. Son dönemde yaşanan turizm ve yapılaşma baskısı türün nesli üzerindeki en ciddi engeller olarak gösteriliyor. Kaputaş Andızotu ise Kaputaş Mağarası ve yakın çevresinde bulunuyor ve dünya üzerinde sadece bu bölgede yayılış gösteriyor. Kangay ise tarım alanlarının bilinçsiz açılmasıyla yakın gelecekte neslini tüketecek. Side Canavar Otu sadece Side deniz kumullarında yayılış gösteriyor. Plaj bölgesindeki bilinçsiz genişleme bu türün gelecek nesilleri üzerindeki en önemli engel olarak gösteriliyor. Dünya'da sadece Antalya'nın Kemer İlçesi'nde bulunan Kemer orkidesinin salep elde etmek amacıyla bilinçsiz yumru sökümü ve doğal alanlarının tahrip edilmesi nedeniyle yakın gelecekte doğadan tamamen silineceği ve neslinin yok olacağı tahmin ediliyor.

Yrd. Doç. Dr. İsmail Gökhan Deniz, proje çerçevesinde kritik olarak tehlike altındaki türlere ait yayılış bölgelerine 'Tür Tanıtım Tabelaları' yerleştirildiğini kaydetti. Kemer orkidesi ve Olimpos safranı türlerinin ana yayılış merkezi olan Kemer Kesme Boğazı Mevkii'ne ve Kaputaş Andızotu türünün dünya üzerindeki tek yayılış alanı olan Kaputaş Mağarası'na Antalya Orman Bölge Müdürlüğü ekiplerince tanıtım tabelaları yerleştirildiğini aktaran Deniz, "Kangay yayılış alanı olan Sinan Değirmeni Mevkii'ne ve Side Canavar Otu'nun ana yayılış alanı olan Side kumulları için Kültür ve Turizm Bakanlığı, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nden gerekli iznin alındı. Önümüzdeki günlerde diğer iki bölgeye de tür tanıtım tabelalarını yerleştirilecek" diye konuştu.

Emre BAYLAN/ ANTALYA, (DHA)