Prof. Dr. Sabahattin Destek: Erken teşhis ve kişiselleştirilmiş tedavi ile sağ kalım oranları artıyor

Toplumda risk grubunda olmayan kadınların yaşam boyu meme kanserine yakalanma ihtimali yaklaşık %12 iken, risk faktörlerine sahip kadınlarda bu oran 3-4 kat artabiliyor.

Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Sabahattin Destek, meme kanserinde erken teşhisin hayati önem taşıdığını vurgulayarak, özellikle genetik yatkınlık, aile öyküsü, erken adet yaşı, geç menopoz, ilk gebelik yaşı, obezite ve BRCA1/2 gibi genetik mutasyonların önemli risk faktörleri arasında yer aldığını belirtti.

Türkiye’de Ortalama Tanı Yaşı 51

Gelişmiş ülkelerde her 8 kadından birinde hayatı boyunca meme kanseri gelişebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Destek, Türkiye’de meme kanserinin ortalama görülme yaşının 51 olduğunu ifade etti. Ülkemizde 40 yaş altındaki hasta oranının %16,6 olduğuna işaret eden Destek, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının risk azaltmada kritik rol oynadığını belirtti.

Düzenli egzersiz, dengeli beslenme, obeziteden kaçınma, alkol tüketiminden uzak durma ve gereksiz hormon tedavilerinden kaçınmanın meme kanseri riskini azalttığını vurgulayan Destek, bu önlemlere dikkat edilmediğinde genç yaşlarda da hastalık görülme riskinin arttığını söyledi.

Mamografi Hayat Kurtarıyor

Meme kanseri taramasında mamografinin altın standart yöntem olmaya devam ettiğini belirten Prof. Dr. Destek, 40 yaşından itibaren iki yılda bir mamografi taramasının önerildiğini ifade etti. Bilimsel çalışmaların mamografinin meme kanserine bağlı ölümleri %20-40 oranında azalttığını gösterdiğini belirtti.

Yüksek risk grubundaki kadınlarda ise taramaya daha erken yaşta başlanması gerektiğini söyleyen Destek, özellikle birinci derece akrabasında meme kanseri olanların, yakınlarının tanı aldığı yaştan 10 yıl önce taramaya başlamasının önemine dikkat çekti. BRCA1 mutasyonu taşıyıcılarında ise meme taramasına 25 yaşında başlanması öneriliyor.

Yoğun Meme Dokusu Olanlarda Tomosentez Avantaj Sağlıyor

Son yıllarda giderek yaygınlaşan meme tomosentezinin (3D mamografi), özellikle yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda daha net görüntü sağladığını belirten Prof. Dr. Destek, bu yöntemin agresif kanserlerin daha erken saptanmasına katkı sunduğunu ifade etti.

Tomosentezin, yanlış pozitif sonuçları azaltabildiğini ve biyopsi önerilerinde daha isabetli karar verilmesine yardımcı olabildiğini belirten Destek, ancak maliyet ve etkinlik açısından dijital mamografinin halen taramada ilk basamak yöntem olduğunu söyledi.

Yapay Zeka ile Daha Erken ve Daha Doğru Tanı

Tıpta dijital dönüşümle birlikte yapay zekanın kanser tanı ve tedavisinde önemli bir rol üstlendiğini belirten Prof. Dr. Destek, yapay zekanın özellikle meme kanseri başta olmak üzere cilt, akciğer, prostat, rahim ağzı ve kolorektal kanserlerde erken teşhise katkı sağladığını ifade etti.

Yapay zeka algoritmalarının mamografide meme kanserini daha yüksek doğrulukla tespit edebildiğini ve invaziv meme kanseri riskini uzun vadeli olarak tahmin edebildiğini söyleyen Destek, makine öğrenimi sistemlerinin büyük veri analizi sayesinde tanı süreçlerini hızlandırdığını belirtti.

Kişiselleştirilmiş Tedavide Yeni Dönem

Yapay zekanın sadece tanıda değil, tedavi planlamasında da önemli bir araç haline geldiğini vurgulayan Prof. Dr. Destek, genomik veriler, tıbbi görüntüleme ve elektronik sağlık kayıtlarının birlikte analiz edilmesi sayesinde hastaya özel tedavi planlarının oluşturulabildiğini ifade etti.

Hastalığın alt tiplerinin belirlenmesi, hedefe yönelik tedavilerin planlanması ve cerrahi karar süreçlerinde yapay zekanın önemli avantajlar sunduğunu belirten Destek, bu teknolojinin kanser sağ kalım oranlarını artırma potansiyeline sahip olduğunu söyledi.

Gelecek Çok Yakın

Yapay zekanın sanal (elektronik sağlık kayıtları, karar destek sistemleri) ve fiziksel (cerrahi robotlar, akıllı protezler) uygulamalarla tıpta giderek daha fazla yer aldığını belirten Prof. Dr. Destek, “Daha erken teşhis, daha doğru tanı ve daha kişiselleştirilmiş tedavi ile kanserle mücadelede çok daha güçlü bir döneme giriyoruz” dedi.

Meme kanserinde erken teşhis ve kişiye özel cerrahi tedavi seçenekleri hakkında bilgi almak isteyen hastaların uzman merkezlere başvurması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sabahattin Destek, multidisipliner yaklaşımın tedavi başarısında belirleyici olduğunu vurguladı.