Sezon Bitiyor, Kulaklar Yorgun: Gürültüden Sonra Kulakta Uğultu

Kulakta uğultu ani bir olay gibi düşünülmese de, iç kulaktaki tüy hücreleri yüksek ses maruziyeti karşısında yoruluyor. Bu hücrelerin yenilenme kapasitesi sınırlı. Uzmanların en çok uyardığı nokta da bu: "bir süre sonra alışırım" yaklaşımı, kalıcı bir tinnitus tablosuna zemin hazırlayabiliyor.

Kulakta Uğultu Nedir?

Dışarıdan bir ses kaynağı olmadığı hâlde kulakta duyulan uğultu, ıslık ya da vınlama sesine tıp dilinde tinnitus deniyor. Gürültü kaynaklı olanı, yüksek ses düzeyine maruz kaldıktan sonra ortaya çıkan biçimi. Çoğu zaman iki kulakta birden duyuluyor ve ince bir tiz ses olarak tarifleniyor.

Neden Olur?

İç kulakta sesi elektrik sinyaline çeviren tüy hücreleri bulunuyor. Yüksek ses bu hücreleri fiziksel olarak zorluyor. Kısa süreli maruziyette hücreler geçici olarak yorulup toparlanabiliyor; tekrarlayan ve uzun süreli maruziyette ise gürültüye bağlı işitme kaybı gelişebiliyor. Bu ilişki, şikâyetin neden sinsi ilerlediğini de açıklıyor.

Ne Kadar Ses, Ne Kadar Süre Zararlı?

Genel kabul, 85 desibelin üzerindeki seslere uzun süreli maruz kalmanın risk oluşturduğu yönünde. Yoğun bir cadde 80, yüksek sesli bir mekân 100 desibeli aşabiliyor. Ses düzeyi arttıkça güvenli kabul edilen süre hızla kısalıyor. Kulaklıkla müzik dinlerken sesin çevredeki konuşmayı tamamen bastırması da bir uyarı işareti sayılıyor.

Maruziyet sonrası kulakta geçici tıkanıklık, dolgunluk ya da ince bir çınlama hissedilmesi sık görülüyor. Çoğu durumda bu his birkaç saat içinde geriliyor. Ertesi güne kalıyorsa ya da tekrarlıyorsa değerlendirilmesi öneriliyor.

Nasıl Korunulur?

• Yüksek sesli ortamlarda kulak koruyucu kullanmak; bu ürünler sesi tamamen kesmiyor, zararlı düzeyi düşürüyor
• Hoparlöre yakın konumlanmamak, aralıklarla sessiz bir alana çıkmak
• Kulaklıkta ses düzeyini cihazın izin verdiği üst sınırın altında tutmak
• Gürültülü bir günün ardından kulaklara sessiz bir dinlenme aralığı tanımak
• Kulak temizliğinde pamuklu çubuk kullanmamak; kir çoğu zaman kendiliğinden dışarı taşınıyor

Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?

Uğultu iki haftadan uzun sürdüyse, tek kulakta yoğunlaşıyorsa, işitme kaybı belirtileri ya da baş dönmesi eşlik ediyorsa muayene gerekiyor. Değerlendirmede işitme testi yapılıyor, gerekirse ileri tetkiklere başvuruluyor. Erken başvurmak, nedenin ayırt edilmesini kolaylaştırıyor.

Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için Antalya kulak çınlama tedavisi sayfası incelenebilir. Çınlamanın tanımı, hangi durumlarda ortaya çıktığı ve seyri hakkında ise tinnitus nedir, neden olur başlığında bilgi bulunuyor.

Şikâyetin şiddeti ve seyri kişiden kişiye değişebildiği için, kalıcı bir rahatsızlık hissinde bir kulak burun boğaz hekimine başvurulması öneriliyor.