Tüp Bebekte En Önemli Şey Güven ve Umudu Kaybetmemektir

Başarı oranları, yeni teknolojiler, hasta-doktor ilişkisi ve tedavi sürecinde dikkat edilmesi gerekenler hakkında Vita Altera IVF Center Sorumlu Hekimi Dr. Ali Enver Kurt ile kapsamlı bir söyleşi gerçekleştirdik.

Öncelikle sizi biraz tanıyabilir miyiz?

Ben Dr. Ali Enver Kurt Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı olarak görev yapıyorum. Galatasaray Lisesi ve Cerrahpaşa Tıp Fakültesi eğitimimin ardından uzmanlık eğitimimi tamamladım. Daha sonra Süleymaniye Doğum Evi’nde görev yaptım ve uzun yıllardır serbest hekim olarak çalışıyorum.

Yaklaşık 25 yıldır tüp bebek alanında, çocuk sahibi olma hayali kuran binlerce çiftin ailelerine kavuşma yolculuğuna eşlik ediyorum. Bu süreçte Türkiye'nin önde gelen tüp bebek merkezlerinde görev aldım ve birçok merkezin kuruluş ve gelişim aşamalarında aktif rol üstlendim.

Kadın doğum ve tüp bebek alanını seçmenizde etkili olan şey neydi?

Aslında bunun temelinde çocuk sevgisi yatıyor. Uzmanlık tercihimi yaparken son anda kadın doğum branşını seçtim. Bugün geriye dönüp baktığımda, çocuklara olan ilgimin ve ailelerin hayatlarına dokunma isteğimin bu kararda büyük etkisi olduğunu görüyorum.

Meslek hayatınız boyunca sizi en çok etkileyen olaylardan biri neydi?

Tüp bebek alanında insanın hafızasında iz bırakan çok sayıda hikâye oluyor.

Özellikle yıllar boyunca birçok merkezde başarısız denemeler yaşamış bir çiftin 17. denemesinde ikiz bebek sahibi olması benim için unutulmaz deneyimlerden biridir. Tedavi sürecini birlikte yürüttük, gebelik takibini yaptık ve doğumlarına kadar eşlik ettik.

Bir başka olay ise Bosna’da çalışırken yaşandı. Savaş nedeniyle paraplejik kalan genç bir hastamız ekonomik zorluklar içindeydi. Son kalan spermleriyle yaptığımız tedavi sonucunda ikiz bebek sahibi oldular. Gebelik haberini verdiğimizde gözyaşları içinde boynuma sarılması meslek hayatım boyunca unutamayacağım anlardan biridir.

Bugüne kadar yaklaşık kaç çiftin çocuk sahibi olmasına yardımcı oldunuz?

Kesin rakam vermek zor ancak uzun yıllardır yoğun çalışan merkezlerde görev yaptığım için sayının 10 binin üzerinde olduğunu düşünüyorum.

Tedavi sürecinde sizi diğer doktorlardan ayıran yaklaşımınız nedir?

Ben her zaman insanı merkeze koymaya çalışıyorum. Karşımdaki kişiyi sadece bir hasta olarak değil, aileden biri gibi görüyorum.

Kendime yapılmasını istemediğim hiçbir şeyi hastalarıma uygulamam. Gerçekçi olurum, gereksiz umut vermem ve her zaman dürüst davranırım.

Başarılı bir IVF tedavisinde doktor-hasta iletişimi ne kadar önemli?

Son derece önemli.

Çiftler öncelikle size güvenmek zorundalar. Tedaviyi uygulayan ekibe, doktorun dürüstlüğüne ve bilgi birikimine inanmalılar. Bunun için güçlü bir bağ kurmak gerekiyor.

Hastaları yalnızca tedavi gören kişiler olarak değil, duygusal olarak zor bir süreçten geçen insanlar olarak görmek gerekiyor. Onların güvenini kazanmak başarılı tedavinin temel taşlarından biridir.

Hastaların tedavi sürecinde yaptığı en büyük hatalar nelerdir?

İki temel hata görüyorum.

Birincisi, yeterli araştırma yapmadan bir merkeze başvurup tamamen teslim olmak.

İkincisi ise sürekli doktor değiştirmek. Başarısız bir denemeden sonra hemen başka bir merkeze geçmek çoğu zaman süreci zorlaştırıyor. Her yeni doktorun hastayı yeniden tanıması ve değerlendirmesi gerekiyor. Eğer güven duyulan bir ekip varsa en azından birkaç deneme boyunca aynı ekip ile devam etmek daha doğru olabilir.

Başarı oranlarını artırmak için özellikle nelere dikkat ediyorsunuz?

Öncelikle hastayı çok iyi analiz etmek gerekiyor. Kadının ve erkeğin tüm sağlık durumunu ayrıntılı şekilde değerlendiriyoruz.

Bunun yanında benim için en önemli unsur laboratuvar kalitesidir. Tüp bebek başarısının büyük bölümü laboratuvarda şekillenir. Deneyimli embriyologlar ve güçlü bir laboratuvar altyapısı olmadan yüksek başarı elde etmek mümkün değildir.

Kliniğinizde hangi tedaviler uygulanıyor?

Merkezimizde modern bir tüp bebek laboratuvarında uygulanabilecek tüm işlemler gerçekleştirilebiliyor.

Mikroenjeksiyon (ICSI), embriyo dondurma, yumurta dondurma, embriyo biyopsisi, mikrotese ve ileri laboratuvar uygulamalarını gerçekleştiriyoruz.

Bunun yanında Kıbrıs’ta yasal olarak uygulanabilen yumurta donasyonu, sperm donasyonu ve gerekli durumlarda taşıyıcı annelik programları gibi tedaviler de sunulabiliyor.

Yumurta dondurma işlemi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Yumurta dondurma özellikle gelecekte anne olmayı planlayan kadınlar için önemli bir seçenek.

Kıbrıs’taki laboratuvarların bu konuda oldukça deneyimli olduğunu düşünüyorum. Ayrıca kadınlar dondurdukları yumurtaları ilerleyen yıllarda daha esnek koşullarda değerlendirebiliyorlar.

Çiftler tedaviye başlamadan önce yaşam tarzlarında nelere dikkat etmeli?

En önemli konu sigaradır.

Sigara hem yumurta hem de sperm kalitesini ciddi şekilde etkileyebiliyor. Bunun dışında tiroit hastalıkları, insülin direnci ve diyabet gibi metabolik problemlerin düzeltilmesi gerekiyor.

Düzenli yürüyüş yapmak, kilo kontrolü sağlamak ve sağlıklı beslenmek de tedavi başarısını olumlu etkileyen faktörler arasında yer alıyor.

Yapay zekâ tüp bebek tedavilerinde gerçekten fark yaratıyor mu?

Yapay zekâdan yararlanıyoruz ancak ben hâlâ insan tecrübesinin çok daha önemli olduğunu düşünüyorum.

Yapay zekâ sistemleri sperm ve embriyo seçiminde destek sağlayabiliyor fakat şu an için en büyük farkı yaratan unsur deneyimli embriyologların bilgi ve tecrübeleridir.

Embriyolara genetik test uygulanmasını hangi durumlarda öneriyorsunuz?

Eğer ailede taşınan genetik bir hastalık varsa ya da belirli tıbbi gereklilikler söz konusuysa embriyolara genetik test yapılmasını kesinlikle öneriyorum.

Ancak sadece başarı oranını artırmak amacıyla her hastaya rutin olarak uygulanmasının gerekli olmadığını düşünüyorum. Bu karar mutlaka kişiye özel verilmelidir.

IVF alanında gelecekte sizi en çok heyecanlandıran gelişmeler nelerdir?

Beni en çok heyecanlandıran alan sperm seçimiyle ilgili yeni teknolojiler.

Bugün elimizde milyonlarca sperm arasından seçim yapıyoruz ancak bu konuda hâlâ gelişime açık alanlar bulunuyor. Daha gelişmiş seçim yöntemleri başarı oranlarını artırabilir.

Ayrıca kök hücre teknolojilerinin özellikle rahim içi hasarların tedavisinde gelecekte önemli katkılar sağlayacağını düşünüyorum.

Çocuk sahibi olmak için mücadele eden çiftlere vermek istediğiniz mesaj nedir?

Asla umutlarını kaybetmesinler.

Bu alanda yıllardır çalışıyorum ve hangi çiftin ne zaman, kaçıncı denemede ya da hangi koşullarda başarılı olacağını kesin olarak öngörmek mümkün değil.

Bazen çok düşük ihtimalli görünen hastalar ilk denemede gebelik elde ederken, çok yüksek şansa sahip görünen çiftler daha uzun bir süreç yaşayabiliyor.

Yumurta, sperm ve rahim mevcut olduğu sürece umut vardır. Önemli olan doğru zamanda doğru merkezle yola çıkmak ve süreci sabırla yönetmektir.