Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Ege Denizi'ndeki Helen Yayı'nın tamamen kırılması ihtimaline ilişkin geliştirdikleri modelin sonuçlarını açıkladı. Modellemeye göre fay hattının bütünüyle kırılması halinde 8'in üzerinde büyüklükte bir deprem meydana gelebilir. Sarsıntının Türkiye'nin neredeyse tamamında hissedilmesi bekleniyor.

Helen Yayı'nın deniz içerisinde bulunan büyük bir dalma-batma zonu olduğunu belirten Kutoğlu, Japonya açıklarındaki benzer fay sistemleri gibi 8'in üzerinde deprem ve tsunami üretme potansiyeli taşıdığını söyledi.

TÜRKİYE'NİN NEREDEYSE TAMAMINDA HİSSEDİLECEK

Böyle bir depremin Türkiye'de oluşturabileceği hasara ilişkin literatürde benzer bir çalışmaya rastlamadıklarını belirten Kutoğlu, geliştirdikleri otomatik hasar belirleme yazılımıyla fayın tamamen kırılması senaryosunu incelediklerini ifade etti.

Helen Yayı'nda sekizi aşan deprem senaryosu: Türkiye'nin tamamı etkilenebilir - Resim : 1

Modelin sonuçlarını değerlendiren Kutoğlu, "Bu fay, bütünüyle kırıldığı takdirde sekizden daha büyük bir deprem üretme potansiyeli var. Haritada gördüğünüz üzere bu olay meydana geldiği takdirde ülkemizin hemen hemen tamamında bu depremin az veya çok hissedilmesi söz konusu olacak. Türkiye coğrafyasının neredeyse tamamında bu deprem hissedilecek" dedi.

Depremin oluşturabileceği kuvvetin yer çekimi kuvvetinin beşte biri seviyesine ulaşabileceğini belirten Kutoğlu, bu sarsıntının çok zayıf ve kötü durumdaki binalarda hasara yol açabileceğini söyledi. Ağır hasar oluşabilmesi için depremin uygulayacağı kuvvetin yer çekimi kuvvetinin en az yarısına ulaşması gerektiğini kaydetti.

EGE'DEN KONYA HAVZASI'NA KADAR UZANAN RİSK

Hazırladıkları haritada en yüksek sarsıntı etkisi ve hasar riskinin kırmızı renkle gösterildiğini anlatan Kutoğlu, riskli alanların ağırlıklı olarak Ege Bölgesi'nde bulunduğunu, Marmara ve İç Anadolu'ya kadar uzandığını belirtti.

Konya Havzası'nın da bu bölgeler arasında yer aldığını söyleyen Kutoğlu, söz konusu alanların ortak özelliğinin ova ve çöküntü bölgelerinden oluşan zayıf zeminler olduğunu ifade etti.

Türkiye'deki kara faylarının Helen Yayı'ndan çok daha yıkıcı sonuçlar doğurabilecek depremler üretebileceğine dikkat çeken Kutoğlu, kentsel dönüşümde zemin özelliklerinin öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Kutoğlu, "Kentsel dönüşüm yapacağımız zaman öncelikli kentsel dönüşüme başlayacağımız alanlar haritada kırmızı ile gördüğümüz alanlar olmalı. Çünkü meydana gelecek bir deprem en çok bu bölgelerde hasara neden olacaktır" diye konuştu.

EGE KIYILARI İÇİN TSUNAMİ HESABI

Helen Yayı'nın kırılması halinde tsunami oluşma ihtimalini de değerlendiren Kutoğlu, Dünya Tsunami Merkezi'nin hesaplamalarına göre Ege kıyılarında 1 ila 2 metre arasında dalga yüksekliği öngörüldüğünü aktardı.

Kıyı eğiminin çok düşük olduğu bölgelerde deniz suyunun 25 ila 30 metre kadar iç kesimlere ilerleyebileceğini belirten Kutoğlu, bu büyüklükte bir tsunaminin büyük can kayıplarına yol açabilecek seviyede olmadığını ifade etti.

(Odatv.com)