İspanya’da hızlı trene en son birkaç yıl önce binmiştik. Barselona’dan Madrid’e gidip gelmiştik eşimle... 1992'de Madrid ve Sevilla arasında ilk hattın açılmasından bu yana, İspanya'daki yüksek hızlı tren ağı, "Líneas de alta velocidad" türünün dünyadaki ikinci büyük ulaşım sistemiydi...
* * * *
Sadece Çin daha büyük bir yüksek hızlı ağa sahipmiş... Trenler, İspanya'da yaklaşık 3.800 kilometrelik bir güzergahta saatte 300 kilometreye varan hızlarda seyahat ediyor. Madrid'den Barselona'ya 610 kilometrelik yolculuk iki buçuk saat sürüyor...
* * * *
Endülüs bölgesindeki Córdoba eyaletinde meydana gelen tren kazası, onlarca kişinin ölümüne ve yaralanmasına yol açmakla kalmadı, aynı zamanda İspanya'daki yüksek hızlı trenlerin muhteşem çağına da ciddi bir darbe vurdu. Son rakamlar 39 ölüm olduğunu gösteriyor. 20'den fazlası ağır 150'den fazla kişi de yaralandığı söyleniyor..
* * * *
Guardia Civil'in yayınladığı fotoğraflar ve videolar, vagonların hurda metal yığınına dönüştüğünü, rayların ise dağılmış spagetti gibi ray yatağına saçıldığını gösteriyordu. Kurbanların yakınlarından, ölenlerin teşhis edilebilmesi için Córdoba'daki bir toplama noktasına DNA örnekleri vermeleri istendi.
* * * *
Pazar akşamı Adamuz kasabası yakınlarında iki yüksek hızlı trenin çarpışmasına neyin sebep olmuş olabileceği henüz bilinmiyor. Kral Felipe ve Kraliçe Letizia, Felipe'nin teyzesi Irene'nin cenazesi için Atina'daydı... Başbakan Pedro Sánchez, Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'na katılımını iptal etti ve üç günlük ulusal yas ilan etti.
* * * *
Kaza, hız sınırının saatte 250 kilometre olduğu düz bir ray hattında meydana geldi. Ulaştırma Bakanı Puente, demiryolu hattının kaza olan bölümünün, 700 milyon Avro‘ya Mayıs 2025'te yenilendiğini açıkladı.
* * * *
İspanya demiryolu şirketi Renfe’nin başkanı Álvaro Fernández ise ‘Kaza anında her iki tren de saatte 200 kilometrenin biraz üzerinde bir hızla ilerliyordu. Hızla ilgili bir sorun yoktu. Vagonlarda veya altyapıda bir arıza olmuş olmalı" dedi...
* * * *
Pazar akşamı, Málaga'dan kalkan Iryo 6189 numaralı trende 317 yolcu varmış. Başkentten Atlantik liman kenti Huelva'ya giden daha yavaş Alvia uzun mesafe treni (2384 numaralı) ise yaklaşık 187 yolcu taşıyormuş.
* * * *
Felaketin tam boyutunu ancak şafak vakti ortaya çıktı. Tamamen yamulmuş iki vagon, sadece toprak bir yoldan ulaşılabilen dört metre derinliğindeki bir yamaca yuvarlanmış.
* * * *
Malaga'dan gelen Iryo yüksek hızlı treninin kırmızı vagonları birkaç yüz metrelik bir alana devrilmiş halde yatıyordu. Iryo önce raydan çıkmış ve karşı rayda Madrid'den Huelva'ya giden Alvia trenini de beraberinde sürüklemiş...
* * * *
Uzmanlar "Olağandışı koşullar altında meydana gelen bir kaza" görüşünü paylaşıyor. Iryo treninin son vagonlarının Alvia ile çarpışmadan önce raydan çıkmasına neden olan "yürüyen aksamında bir arıza" olabileceği söyleniyor...
* * * *
İkinci trenin sadece 20 saniye sonra geçmesinin "ölümcül" olduğu işaret ediliyor... Güvenlik sisteminin diğer raydaki treni tespit edememesi ve çarpışmaya yol açması konuşuluyor...
* * * *
İspanya demiryolları yıllarca dakiklik efsanesiydi: 2023 yılında 30 dakikayı aşan gecikmelerde bilet ücretinin tamamı iade ediliyordu. Bu süre daha sonra 90 dakikaya çıkarıldı. Aynı zamanda, yeni bağlantılara yatırımlar yapılmaya devam ediyormuş...
* * * *
İspanya’da  özel işletmeciler, kendi trenleriyle ve rekabetçi fiyatlarla, devlete ait demiryolu şirketi Renfe'nin yanında pazara girdiler. Kazaya karışan iki trenden biri, İtalyan bir konsorsiyum tarafından işletilen bir Iryo treni...
* * * *
İspanya demiryolu şirketi Renfe tarafından işletilen AVE trenleri, İtalyan-İspanyol ortak girişimi Iryo'nun "Kırmızı Oklar" trenleri ve Fransız devlet demiryolu şirketi SNCF ile işbirliği içinde Ouigo'nun çift katlı TGV trenleriyle rekabetle karşı karşıya kaldı. İspanya Demiryolu şirketi, düşük maliyetli Avlo markasıyla rekabete katılmıştı...  
* * * *
Pazar akşamı düz bir hat üzerinde son üç vagonu raydan çıkarak karşıdan gelen trenle çarpışan trenin işletmecisi Iryo, trenin 2022 yılında hizmete girdiğini ve üç gün önce bakımdan geçtiğini açıkladı. Tren, İtalya'da da kullanılan bir Frecciarossa (ETR 1000) modeli. Üretici firma Hitachi Rail, treni en son geçen Perşembe günü incelemiş deniyor...
* * * *
1998'de Almanya'nın Eschede kentinde meydana gelen ICE tren kazasının da gösterdiği gibi, bir tren kazasının teknik nedenini bulmak günler hatta haftalar sürebilir. O olayda, Hannover ve Hamburg arasında meydana gelen raydan çıkmaya ve 100'den fazla kişinin ölümüne yol açan neden, gevşeyen arızalı tekerlekler olarak açıklandı.