Bağımlılık yaşı 12’ye düştü: En kritik dönem 15-24 yaş

Madde bağımlılığıyla mücadelede tablo her geçen yıl daha da ağırlaşıyor. Dünya Uyuşturucu ile Mücadele Federasyonu verilerine göre, 2024 yılında 10 milyonu aşan bağımlı sayısının 2025 itibarıyla 15 milyona yaklaşması bekleniyor. Tehlikenin en çarpıcı boyutu ise kullanım yaşının 12’ye kadar gerilemiş olması.

Uzman Psikiyatrist Dr. Sadıga Osmanlı Shirolu, saha verileri ışığında gençleri bekleyen tehlikelere ve ailelerin izlemesi gereken stratejilere dikkat çekti.

EN KRİTİK VİRAJ: 15–24 YAŞ ARALIĞI

Nefes'te yer alan habere göre, Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı’nın 2024 raporunda maddeye başlayanların %67,6’sı 15-24 yaş grubunda yer alıyor. Dr. Shirolu, bu dönemin neden bu kadar riskli olduğunu şu sözlerle açıklıyor:

"Ergenliğin sonu ve genç yetişkinliğin başı; üniversiteye geçiş, iş hayatına adım atma ve sosyal çevrenin kökten değiştiği bir dönemdir. Bu yıllarda deneme eşiği düşüyor ve madde kullanımı 'sosyal bir aktivite' gibi görülerek normalleştirilmeye çalışılıyor."

SOSYAL MEDYANIN GÖRÜNMEYEN TUZAĞI

Sosyal medyanın madde kullanımını "eğlenceli" veya "zararsız" gösteren içeriklerle dolu olduğunu belirten Shirolu, dijital mecraların akran etkileşimini büyüterek yanlış bir meşruiyet algısı yarattığı konusunda uyardı.

"BİR KERE DENEMEK" NEDEN MASUM DEĞİL?

Toplumdaki "Bir kere denemekle bir şey olmaz" algısının büyük bir yanılgı olduğunu vurgulayan Dr. Shirolu, riskin kişiden kişiye değiştiğini belirtti:

Biyolojik Yatkınlık: Maddenin etkisi, kişinin genetik yapısına ve o günkü ruh haline göre beklenmedik sonuçlar doğurabilir.

Sınır Aşımı: "Ortamda var ama ben kullanmıyorum" yaklaşımı genellikle sürdürülebilir değildir; ortamda bulunmak sınırın aşılmasını kolaylaştırır.

Yanlış Baş Etme Yöntemleri: Gençler zor duygularla baş etmek için maddeye değil; spor, uyku düzeni ve profesyonel psikolojik destek gibi sağlıklı yöntemlere yönlendirilmelidir.

AİLELERE "SAKİN VE NET" İLETİŞİM TAVSİYESİ

Dr. Shirolu, şüphe duyulan durumlarda ailelerin savunmacı veya suçlayıcı bir tutumdan kaçınması gerektiğini vurgulayarak şu önerilerde bulundu:

Güvenli Alan Açın: "Seni suçlamak için değil, anlamak ve güvende tutmak için konuşmak istiyorum" mesajını verin.

Sorumluluk Alın: "Sana saygı duyuyorum ama güvenliğin benim sorumluluğum" diyerek net sınırlar koyun.

Reddedilince Vazgeçmeyin: Genç konuşmayı reddetse bile, ona her zaman orada olduğunuzu hissettirin.

Uç Noktalardan Kaçının: "Bizim evde olmaz" rahatlığı ne kadar tehlikeliyse, aşırı sert ve utandıran tepkiler de sorunu o kadar büyütür.