Bu sandık sadece Kahramanmaraş'ta üretiliyor

Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescilli olan çeyiz sandığının satışını yapan esnaf Ali Paksu, sandıkların 4 ayda yapıldığını ve el işçiliği olduğunu belirterek, "Ceviz çeyiz sandıklarımız dünyada sadece Kahramanmaraş'a has el oyması sandıklardır. Bu, bizim patentli ürünümüzdür başka bir yerde bulamazsın Kahramanmaraş'a has ve özel bir üründür" dedi.

Şehrin en eski el sanatlarından olan Kahramanmaraş oyma çeyiz sandığı, evlenecek genç kızların da öncelikli isteği. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi'nin başvurusu üzerine 2017 yılında Türk Patent ve marka Kurumu tarafından tescili yapılan sandıkları Tarihi Kapalı Çarşı'da satan Ali Paksu, 4'üncü kuşak olduğunu ve ceviz oyma çeyiz sandığının Kahramanmaraş'ın bir kültürü olduğunu söyledi.

'ESKİDEN KIZ ÇOCUKLARI DOĞDUĞUNDA ÇEYİZ SANDIĞI EVİNE GİDERDİ'

Çeyiz sandığının genç kızlar için olmazsa olmaz olduğunu ifade eden Paksu, "Çeyiz sandıklarımız, Osmanlı'dan gelen bir kültürdür. Eskiden kız çocukları doğduğunda çeyiz sandığı evine giderdi. Komple nakışlıdır, el yapımıdır, ceviz oymadır. Dünyada bu oymacılık sadece Kahramanmaraş'ta mevcuttur. El emeği göz nurudur, kadınların dantel işlediği gibi bizim ustalarımız da sandıkları işlerler" dedi.

'200 YIL GARANTİ VERİRİM'

Çeyiz sandığının ceviz dışında kavak ve çam ağacından da yapıldığını ancak en çok rağbet görenin ceviz sandığı olduğunu belirten Paksu, sandıkta kullanılacak ceviz ağaçlarının fırınlandıktan sonra 10 yıl bekletildiğini söyledi. Ali Paksu şöyle devam etti:

"Sandıklarımız günümüzde orta sehpa gibi, TV ünitesi gibi çok amaçlı kullanımlar için tercih ediliyor. Sandığın yapılması aşama aşamadır ve üzerindeki işlemeye göre değişir. 15 günde yapılan sandık da var, 4 ayda bitirilen sandık da var. Ceviz oyma sandıklar zor ve işçilikleri daha ağırdır. Bu nedenle de daha uzun vadeli sürelerde biter. Sandıklarımız çok denetimli ve kontrollü aşamalardan geçer. Örneğin ben 10 yıl garanti veriyorum, sorgusuz sualsiz 10 yıl içerisinde çatlama ya da herhangi bir sıkıntı olursa yenisiyle değiştiriyorum. İyi kullanıldığında ise ceviz ağacının en az 200 yıl ömrü vardır. Kullananlarım inşallah bir kız çocukları olur ve onlar da kızına, sonra da torununa bırakır. 4 kuşak sandıkları rahatlıkla kullanır."

'ALMAK İSTEYEN YA KAHRAMANMARAŞ'A GELECEK YA DA SİPARİŞ VERECEK'

Atölyesinde 60 ustanın çalıştığını ve iyi bir ceviz çeyiz sandığı almak isteyenlerin 600 lirayı gözden çıkarması gerektiğini söyleyen Ali Paksu bu rakamın 3 bin 500 liraya kadar çıktığını belirtti. Paksu, "3 bin 500 liralık sandık, çok farklı aşamalardan geçen sandıktır. Oyma el yapımında makine gibi değildir veya böyle CNC gibi değildir. Her tarafı aynı çıkartamazsın ama güzel bir odaklanma yaparsan, sade işine odaklanırsan makine senin yaptığını yapamıyor, insan gücünü gerektiren bir şeydir. Ceviz sandıklarımız, çeyiz sandıklarımız dünyada sadece Kahramanmaraş'a has el oyması sandıklardır. Bu, bizim patentli ürünümüzdür başka bir yerde bulamazsın Kahramanmaraş'a has ve özel bir üründür ve dünyada da bulabileceğimiz bir ürün değildir. Dünyada sadece biz has, bize özel kendi işimiz, kendi el emeğimizdir. Oymacılık Kahramanmaraş'ta var. Almak isteyen ya Kahramanmaraş'a gelecek ya da Kahramanmaraş'ta sipariş verecek. Dünyanın her yerine kargo ile gönderebiliyoruz. Bu yaz döneminde İngiltere'ye, Almanya'ya, Fransa'ya daha çok gönderdim. Dostundan, komşundan görenler, turlarla geziye gelenlerden bir tanesi beğendiği zaman muhakkak devamı gelen bir üründür. Hatta geçen hafta sırf bu ürünleri görmek için Rusya'dan bir grubumuz geldi."

'EVLENECEKLERİN OLMAZSA OLMAZI'

Evlenecek olan arkadaşına sandık beğenen Arzu Aksakal ise, çeyiz sandığının her genç kızın çeyizinde olduğunu belirterek, "Kültürümüzde olan, genç kızların evlenirken çeyizlerini dizdiği sandıklar bunlar. Annelerimizden, anneannelerimizden gelen sandıklar. Herkesin çeyizinde mutlaka vardır. Kızlarımızın, yeni evleneceklerin olmazsa olmazıdır ve çeyizinin vazgeçilmez bir parçasıdır" diye konuştu.

Ömer KOÇ/KAHRAMANMARAŞ, (DHA)