Bu yıl Süper El Nio olacak mı?

Dünyanın dört bir yanından iklim araştırmacıları şu anda orta ve doğu Pasifik'i nefeslerini tutarak izliyor. Haftada bir kez, okyanusun en üst 300 metresindeki sıcaklık verilerini kontrol ediyorlar. Bunun nedeni, dünyanın en önemli doğal iklim olayının -El Niño'nun geri dönüşü- soğuk fazdan sıcak faza geçişinin orada ortaya çıkıyor olmasıdır. Bilim insanları yeni küresel rekor sıcaklıklar bekliyor.
* * * *
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nin verilerine göre, Haziran ve Ağustos ayları arasında El Niño'nun gelişme olasılığı yüzde 62 olup, en az Aralık ayı sonuna kadar sürmesi bekleniyor. Bu doğal iklim olayı, Pasifik Okyanusu'nun bir bölümünün ısınmasını içerir ve belirli koşullar altında bazı bölgelerde sellere, diğerlerinde ise kuraklığa yol açabilir. Medya, potansiyel bir "süper El Niño" hakkında spekülasyonlar yapıyor.
* * * *
Almanya’nın Kiel kentinde Helmholtz Okyanus Araştırma Merkezi’de iklim araştırmacısı ve okyanus bilimci Mojib Latif, doktora tezinde El Niño üzerine temel bulgular sunmuş. Latif’e göre, El Niño fenomeni sırasında, ekvatora yakın Pasifik Okyanusu'nun bir bölgesi başlangıçta ısınıyor. Bu kritik Pasifik bölgesinin üst 300 metresi zaten çok fazla ısı  içeriyor. Latif, Noel'e kadar çok güçlü bir El Niño'nun gelişmesinin mümkün olduğunu söylüyor.
* * * *
El Niño iklim fenomeni sırasında, ekvator yakınlarındaki Pasifik Okyanusu'ndaki sıcak su ve bulutlar, aksi takdirde kuru olan Güney Amerika kıyılarına doğru çekilir. Bu durum genellikle Güney Amerika'da ve zincirleme reaksiyon yoluyla bazı Doğu Afrika ülkelerinde yıkıcı sellere neden olur. Güneydoğu Asya, Doğu Avustralya ve Güneydoğu Afrika'ya kadar uzanan bölgelerde kuraklık ve orman yangınları daha sık görülür.
* * * *
Peki bu durumun Avrupa için sonuçları neler? Bu sorunun cevabını da ETH Zürih'ten Daniela Domeisen veriyor. "El Niño olayının Almanya, Avusturya ve İsviçre üzerindeki etkileri önemli ölçüde farklılık gösteriyor, çünkü El Niño'nun genel olarak Avrupa üzerinde değişik bir etkisi var" diyor. Bunun temel nedeni, Avrupa'nın tropikal Pasifik'ten çok uzakta olması ve Avrupa‘ya ulaşana kadar diğer atmosferik ve okyanus etkisinden etkilenmesi.
* * * *
Domeisen, El Niño'nun Avrupa’ya  daha çok " soğuk ve yağışlı hava getirecek" bir duruma yol açma olasılığının yüksek olduğunu söylüyor. Latif ise “Şu anda Pasifik'te nispeten nötr koşullar var; ancak sıcaklıklar şimdiden rekor seviyelere ulaşma yolunda ilerliyor” diyor. ‘Küresel olarak, deniz ve hava sıcaklıkları zaten son derece yüksek. Rekor seviyelere doğru ilerliyorsak, bu iklim değişikliğinin ne kadar etkili olduğunu gösteriyor‘ diye ekliyor.
* * * *
En son olarak, küresel ortalama sıcaklıklar, El Niño yılı olan 2023'te sanayi öncesi ortalamanın yaklaşık 1,5 derece Celsius üzerine çıkmış. Şimdi ise bir sonraki yükseliş ufukta görünüyormuş. Almanya’da Leipzig Üniversitesi'nden iklim araştırmacısı Karsten Haustein, "2027'de 1,7 veya 1,8 derece Celsius'a ulaşmamız oldukça muhtemel. Her El Niño, sistemde aşırı hava olayları için daha fazla enerji olduğu anlamına gelir‘ diyor.
* * * *
Bazı iklim modellerine göre de şu anda gelişmekte olan El Niño, 2023'tekinden bile daha güçlü olabilir. Yılın ortalarından itibaren en azından orta şiddette bir El Niño'nun gelişmesi bekleniyor. Uzmanlara göre bu, "Süper El Niño"ya dönüşebilir; ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nde iklim bilimci Tom Di Liberto da, "El Niño oluştuğunda, küresel sıcaklıkların hızla yükselmesine hazırlıklı olmalıyız" diyor.