Son semercinin direnişi

Akseki'de semercilik yapan Dursun Duran, tam 73 yıldır baba mesleği semerciliği yapıyor. Ailesine semer yaparak bakan semerci Duran, bölgedeki son usta. Çırak alamadığı için kendisinden sonra mesleği sürdürecek kimse yok. "Meslekler hiç kaybolur mu?" diye soran Dursun Duran, sorusuna yine kendi cümleleriyle yanıt veriyor. "Evet ihtiyaç kalmazsa, yapılan iş teknolojiye, zamana yenilirse elbette meslekler de kayboluyor" diyen Dursun Duran, "Bir zamanlar çömlekçilik, taş işçiliği, tahta kaşıkçılık, nalbantlık, değirmencilik, kalaycılık, hancılık, bakırcılık, dokumacılık, mestçilik, dericilik, kunduracılık, terzilik, oymacılık gibi el emeği gerektiren meslekler yaygındı. Ancak bunlar bir bir yok oldu ve yok olmaya devam ediyor. Pek çok meslek bugün artık unutuldu" dedi.

Akseki'de bir zamanlar semercilerin kullandığı ağaçtan yapılmış tokmak seslerinin artık sustuğunu anlatan Duran, kendisinden sonra semer yapacak kimsenin olmadını belirtti. Semer kullanılan katır, eşek ve at gibi yük hayvanlarının yerini taşıtların aldığını anlatan Duran, yük hayvanlarının devrinin kapanmasıyla semercilik mesleğinin de devrinin kapandığını kaydetti.

Semerci esnafının gelişen teknolojiye yenildiğinden yakınan emektar usta, iş yapamadığı için evine yeterince kazanç götüremediğini söyledi.

Tamamen el becerisine dayanan semerciliğe 14 yaşında başladığını anlatan Dursun Duran, semerciliğin eskiden çok itibarlı meslekler arasında yer aldığını vurguladı. Çırak olarak işe başladığı mesleğini geliştirerek bugünlere geldiğini anlatan Duran, taşımacılıkta ağırlıklı olarak hayvanların kullanıldığı yıllarda yılda 250 semer yaptığını vurguladı. Akseki'de 200'e yakın semerci ustasının da bulunduğuna dikkati çeken Duran, "Antalya ve Konya'nın ilçelerine, köylerine giderek semer yapardık. O zamanın arabası katır ve eşeklerdi. Şimdi ne katır kaldı ne de eşek. Traktörlerden sonra binek araçların da köylere kadar girmesi, semercilik mesleğinin sonunu getirdi" diye konuştu.

Eskiden semercide çalışan ve usta olanlar için tören düzenlendiğini, onuruna yemek verildiğini hatırlatan Duran, günümüze geleceği olmayan, yok olmaya yüz tutmuş bir meslek olduğu için merak edip öğrenen kimsenin olmadığını vurguladı. Günümüzde sadece karın doyurabilecek kadar iş yapabildiğine işaret eden semer ustası Duran, mesleğin parlak yıllarını şöyle anlattı:

"Eskiden evlenmek isteyen zanaatkar kız istemeye Akseki'deki ustalarla birlikte giderdi. O zaman semerci olmak öncelikti. Parası bol, ekmeği bol diye nazlanmadan kız evi kabul ederdi, bileğinin hakkıyla elde ettiği kazancının helâl kabul edilmesinin bir örneği olarak söz kesilirdi."

Yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen bölgedeki birkaç yük hayvanı sahibinin isteği üzerine halen çalıştığını kaydeden Dursun Duran, el emeği gerektiren mesleklerin unutulmaması ve geliştirilmesi için çeşitli kursların açılmasını istedi.

Adem ÇETİN/AKSEKİ (Antalya), (DHA)