Dün bir soru sorduk:
Koltuk neden bu kadar değerli?
Çünkü artık yalnızca bir görev değil.
Güç.
İtibar.
Erişim.
Karar verme yetkisi.
Ve bütün bunların ekonomik karşılığı…
O zaman insanın aklına başka bir soru geliyor:
İnsanlar bu koltuğa ulaşmak için neden servet harcıyor?
Ve onları finanse edenlerin neden karşılık beklediğini anlamak gerçekten bu kadar zor mu?
Bir kişi siyasete yatırım yapıyor.
Başka biri onu finanse ediyor.
Sonra seçim kazanılıyor.
İşte o noktada siyaset kamu hizmeti olmaktan çıkıp bir tür yatırım ilişkisine dönüşürse, tehlikeli döngü başlıyor.
“Ben sana neden destek oldum?”
“Bu koltuğu kazanmak için yaptığım harcamayı nasıl karşılayacağım?”
Sorularının siyasetin içine girmesiyle birlikte kamu yararı geri plana itiliyor.
Oysa kamu yönetiminin görevi servet dağıtmak değil.
Üretimin doğal mecrasında ilerlemesini sağlamak, kuralları koymak, fırsat eşitliğini korumak ve sistemi denetlemektir.
Bu nedenle yıllardır savunduğumuz üç başlık önem taşıyor:
Siyasetin finansmanı şeffaf olmalı.
Siyasi etik kuralları kanunla güvence altına alınmalı.
Kamu yönetiminde liyakat ve performans esas alınmalı.
Ama şimdi bu üç başlığın yanına dördüncü bir soru koymak gerektiğini düşünüyorum.
Çünkü diyelim ki bütün bunları yaptık.
Dürüst ve liyakatli bir insanı siyasete kazandırdık.
Kendi işini askıya aldı.
Yıllarını kamu hizmetine verdi.
Belediye başkanı oldu, milletvekili oldu, bakan oldu…
Sonra?
Bir dönem sonra aday gösterilmedi.
Ya da seçimi kaybetti.
Peki hayatına nasıl devam edecek?
İşte sistemimizin burada ciddi bir boşluğu var.
Belki de siyasetin en az konuşulan ama en önemli meselelerinden biri bu.
Çünkü insanın koltuğa bağımlılığı, bazen koltuktan sonraki hayatının ne olacağını bilememesiyle güçleniyor.
Ve bu bizi başka bir soruya götürüyor:
İyi insanları siyasete çağırıyoruz. Peki onları siyasetten çıktıktan sonra ne yapacağız?
Yarın son bölümde tam da bunu konuşalım.
Koltuktan sonra ne olacak?