Bilim dünyasını şaşırtan bulgu

Beynin hafıza merkezi olarak bilinen hipokampusun işleyişine dair yerleşik kabuller sarsılıyor. Yapılan yeni bir araştırma, hipokampusun yalnızca anıları kaydeden pasif bir yapı olmadığını, öğrenilen bilgileri kullanarak yaklaşan olaylara ilişkin öngörüler geliştirdiğini gösterdi. Bu bulgu, özellikle Alzheimer gibi nörolojik hastalıklarda görülen öğrenme ve karar verme sorunlarının nedenlerine ışık tutabilecek nitelikte.

ÖDÜLDEN ÖNCE GELEN SİNYALLER

Independent Türkçe'nin haberine göre: McGill ve Harvard üniversitelerinden bilim insanları, fareler üzerinde yürütülen deneylerde hipokampustaki sinir hücrelerinin zaman içinde nasıl değiştiğini inceledi. Ödülle ilişkilendirilen görevlerde başlangıçta ödül anında yoğunlaşan nöron etkinliğinin, süreç ilerledikçe ödül öncesine kaydığı gözlemlendi.

HİPOKAMPUS SADECE KAYIT TUTMUYOR

Uzmanlara göre bu değişim, beynin geçmiş deneyimleri kullanarak geleceğe yönelik beklentiler oluşturduğunu gösteriyor. Hipokampusun bu yönüyle yalnızca anıları depolayan bir “bellek deposu” değil, aynı zamanda aktif bir öğrenme ve tahmin merkezi olduğu vurgulanıyor.

HAFIZA HASTALIKLARI İÇİN YENİ İPUÇLARI

Araştırmacılar, hipokampusun bu dinamik işleyişinin, Alzheimer başta olmak üzere hafıza bozukluklarında neden erken dönemde öğrenme ve karar verme sorunları yaşandığını anlamada önemli bir anahtar sunabileceğini belirtiyor. Bulgular, hafıza merkezine ilişkin bilimsel yaklaşımın yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

PAVLOV’UN BULGULARINI AŞAN YENİ KANITLAR

Bulguları hakemli dergi Nature'da yayımlanan çalışmada, bir görevi öğrenen ve ödül alan farelerin nöron aktivitesi izlendi.

Bilim insanları farelerin nöron aktivitesinin önceleri ödül verildiği sırada zirveye ulaştığını gözlemledi. Ancak daha sonra bu zirve gittikçe erken bir zamana kaydı ve nihayetinde, fare henüz ödülü almadan görülmeye başladı.

Bulgular, hipokampusun anıları depolamakla kalmadığını, aynı zamanda sonuçları aktif olarak tahmin ettiğini gösteriyor.

Makalenin kıdemli yazarı Mark Brandon bu durumun "şaşırtıcı" olduğunu ifade ediyor.

Daha önce Ivan Pavlov'un deneylerinde, beynin ödülleri öğrenme becerisi olduğu ve hayvanların, zil gibi bir ipucunu yiyecekle ilişkilendirebildiği saptanmıştı. 

Ancak yeni çalışma, Pavlov'un deneylerindeki basit ipucu-ödül ilişkisinin ötesine geçiyor ve hipokampusun, hafıza ve bağlamı kullanarak sonuçları tahmin ettiğini ortaya koyuyor.