Kart harcamaları 2025'te rekor kırdı

Parasal sıkılaşma prog­ramının kontrollü gev­şeme adımları ile de­vam ettirildiği 2025 yılında, banka ve kredi kartları ile ya­pılan alışverişlerin tutarında­ki artış, neredeyse yıllık enf­lasyonu ikiye katladı. Merkez Bankası verileri­ne göre geçen yılın tümünde banka ve kredi kartları ile ya­pılan işlem sayısı önceki yıla göre yüzde 11,5 artışla 19 mil­yar 297 milyon 82 bin 980’e, ödenen toplam tutar ise yüz­de 56,3 artışla 23 trilyon 232,8 milyar liraya ulaştı.

Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, son yıllar­da hızlı bir artış gösteren kart­la yapılan alışverişlerde, har­cama tutarındaki artışın işlem sayısındakine göre çok daha yüksek olması dikkati çekti. Bu gelişmeye bağlı olarak; ön­ceki yıl 859 TL olan işlem ba­şına ortalama harcama tutarı, 2025’te yüzde 40,2 büyüyerek 1.204 liraya çıktı.

EN FAZLA HARCAMA MARKET VE AVM’DE

Geçen yıl da kartlı işleme en çok market ve AVM alışveriş­lerinde başvuruldu. 2025’te­ki kart kullanımlarının 7 mil­yar 16,3 milyon kez ile sayıca üçte birden fazlası bu sektör­de gerçekleşti. Buralarda ya­pılan alışverişlerin parasal tu­tarı ise 4 trilyon 456,2 milyar lira ile kartla yapılan toplam harcamaların yaklaşık beş­te birini oluşturdu. Market ve AVM’lerde yapılan kartlı iş­lemlerin sayısı önceki yıla gö­re yüzde 14,8 artarken, harca­ma tutarındaki artış ise yüzde 69,4 oldu. Söz konusu alışve­rişlerde 2024 yılında 430,5 TL olan işlem başına ortalama tu­tar, yüzde 47,5 artışla geçen yıl 635,1 liraya çıktı.

Kartla yapılan işlem sayı­sında market ve AVM’yi 2 mil­yar 928,6 milyon kez ile yemek sektörü, 2 milyar 420 milyon işlemle çeşitli gıdalar, 1 mil­yar 186 milyon işlemle akar­yakıt istasyonları, 914 milyon­la hizmet sektöründen yapılan alımlar, 824,7 milyonla giyim ve aksesuar alımları, yaklaşık 732,9 milyon işlemle seyahat acentesi ve taşımacılık sektö­rü, 611,7 milyonla sağlık sek­törü, 300,9 milyon işlemle ka­mu/vergi ödemeleri ve 280,7 milyon işlemle elektrik, elekt­ronik eşya ve bilgisayar harca­maları izledi.

İşlem tutarında ise 1 trilyon 634,7 milyar liralık harcama ile çeşitli gıdalar ikinci sırada yer alırken, daha sonra 1 tril­yon 522,8 milyar TL ile ka­mu/vergi ödemeleri, 1 trilyon 500,2 milyar lira ile giyim ve aksesuar, 1 trilyon 366 milyar lira ile kamu vergi ödemeleri, 1 trilyon 408,4 milyarla hizmet sektörü, 1 trilyon 401,1 mil­yarla akaryakıt, 1 trilyon 389,6 milyarla yemek sektörü, 1 tril­yon 31,7 milyarla elektrikli, elektronik eşya ve bilgisayar ve 954,7 milyar lira ile araç ki­ralama, satış, servis yedek par­ça ödemeleri geldi.

HARCAMA TUTARI EN YÜKSEK SEKTÖR KUYUMCULUK

Kartlı işlem başına ortala­ma harcama tutarı en yüksek sektör ise kuyumculuk oldu. Bu sektörde kartlı işlem sayı­sının önceki yıla göre yüzde 10,9 artışla 25,9 milyon adet olduğu 2025 yılında, özellik­le altında son dönemlerdeki hızlı fiyat artışının da etkisiy­le ödeme tutarı ise yüzde 102,7 artışla 513,9 milyar liraya ulaştı. Böylece kuyumcularda yapılan alımların işlem başına ortalama tutarı yüzde 82,7 ar­tışla 19 bin 840 TL’ye yükseldi.

Ortalama tutarda bu sektö­rü 9 bin 709,4 TL ile müteahhit işleri, 7 bin 175,4 TL ile hava­yolları, 6 bin 279 TL ile sigorta işlemleri, 5 bin 663,1 TL ile ya­pı malzemeleri, hırdavat, nal­buriye alımları izledi.

Vergi ödemeleri ise yüzde 101,1 oranı ile işlem başına or­talama ödemenin önceki yıla göre en hızlı arttığı alan oldu.

Kartlı tüketimde on yılda yüzde 250'nin üzerinde reel artış yaşandı.
Hanelerin banka ve kredi kartları ile yaptıkları alışverişlerin tutarı son on yılda rekor bir hızla büyüdü.

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) hane halkı kartlı ödeme endeks serisinde 2015 yılı ortalaması 100 kabul edilirse 2025 yılı değeri 4.565,3’e ulaştı. Buna göre kartlı harcamaların tutarı “nominal” olarak yüzde 4.465,3 (44,7 kat) arttı. Bu artış, kart kullanımının yaygınlaşması sonucu harcama tutarının büyümesi ve fiyat artışlarının bileşik etkisinden kaynaklandı.

REEL OLARAK YÜZDE 250 İLE REKOR ARTIŞ

Tüketici fiyatları (TÜFE) bazında 2015-2025 döneminde gerçekleşen yüzde 1.203,7’lik kümülatif enflasyonla deflate edildiğinde, bu dönemde hane halkı kart harcamalarının hacminin “reel” olarak da yüzde 250,3’le rekor bir oranda arttığı belirlendi. Buna göre söz konusu harcamaların gerçek boyutunu gösteren enflasyondan arındırılmış hacmi, on yılda 3,5 katına çıktı.

BKM Kartlı Ödeme Endeksi, kartlı tüketimin reel hacmini ölçüyor; ancak buradaki artış toplumun refahının yükselmesinden çok sıkışma derecesini gösteriyor. Reel ücretler aynı oranda artmaz ya da düşerken tüketim endeksinin yükselmesi zenginleşmeden çok, borçla ayakta kalma göstergesi olarak okunuyor. Kartla harcama tutarındaki artışın işlem sayısındakine göre kat kat yüksek olması da kişilerin daha pahalıya ve dolayısıyla daha çok borçlandığı enflasyonist sürece işaret ediyor.

Son yıllarda kart kullanımındaki artışta, küresel bir trend halinde giderek yaygınlaşan dijitalleşmenin de payı bulunuyor. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de nakit kullanım oranı düşüyor, kartlı ödeme, temassız ve mobil ödeme hızla yayılıyor. Bunda temassız ödeme kolaylığı, kayıt dışılıkla mücadele, pandemi sonrası hijyen refleksi gibi faktörlerin de etkisi bulunuyor.