Link ile ödeme nasıl çalışır? Bağlantının oluşmasından tahsilatın tamamlanmasına

Müşteri bağlantıyı açtığında kart bilgisini satıcının sitesine değil, altyapının barındırdığı ödeme sayfasına girer. Kartın bankasından onay dönerse işlem başarılı kaydedilir, bağlantının durumu ödendi konumuna geçer ve tutar işletmenin kendi banka hesabına aktarılmak üzere sıraya girer.

Zincirde en sık atlanan ayrım şu: bağlantının oluşması tahsilatın gerçekleştiği anlamına gelmez. Link üretildiği anda ortada yalnızca bir ödeme talebi vardır. Talebin tahsilata dönüşmesi için müşterinin sayfayı açması, kart doğrulamasından geçmesi ve kartın bankasının işleme onay vermesi gerekir. Aradaki her adım ayrı ayrı yarım kalabilir ve her birinin sistemde bıraktığı iz farklıdır.

Ödeme bağlantısı gerçekte neyi taşır

Bir ödeme bağlantısı göründüğü gibi düz bir adres değildir. Adresin ucunda, yalnızca o işleme ait bir ödeme kaydı durur. Bu kayıt en azından tutarı, para birimini ve ödemenin hangi ürün, hizmet ya da fatura için istendiğini gösteren açıklamayı içerir. Açıklama alanı süs değildir: müşteri sayfayı açtığında ne için ödeme yaptığını buradan görür, işletme de sonradan işlemi bu referansla tanır.

Bağlantı ayrıca kimin adına ödeme alındığını taşır. Sanal POS yazılım altyapısı sunan Tahsilat.com'un Tahsilat.Link ürününde bunun karşılığı markalı ödeme sayfasıdır: sayfa işletmenin logosu ve renkleriyle, tercih edildiğinde işletmenin kendi alan adı altında açılır. Müşteri açısından bu bir görünüm tercihi gibi durur, teknik açıdan ise ödeme kaydının hangi üye işyerine bağlı olduğunun okunabilir hale gelmesidir.

Bağlantı oluşturulurken sistemde ne kurulur

Panelde tanım tamamlandığında iş tek bir adres üretmekle bitmez. Aynı anda üç şey birden kurulur: benzersiz bir işlem kaydı, o kaydı açan bağlantı ve aynı kaydı işaret eden bir QR kod. Üçü tek bir ödemeyi gösterir. Kasadaki müşteri karekodu okuttuğunda da uzaktaki müşteri bağlantıya dokunduğunda da varılan yer aynı kayıttır, yani ortada iki ayrı ödeme değil tek bir talep vardır.

Kurgu işletme tarafında yazılım geliştirme gerektirmez. Ödeme sayfası altyapı tarafında barındırıldığı için satıcının bir e-ticaret sitesi kurması, ödeme formu yazması veya kart verisi işleyen bir sayfa yönetmesi gerekmez. Bu tercih ilerideki aşamada güvenlik yükünün nerede duracağını da belirler.

Bağlantı müşteriye ulaşırken ne değişir

Bağlantı üretildikten sonra dağıtım yolu serbesttir. WhatsApp mesajı, SMS, e-posta, karekod ve sosyal medya paylaşımı dahil beşten fazla kanal aynı adresi taşıyabilir. Teknik açıdan önemli olan nokta şu: kanal yalnızca teslim yoludur, ödemenin kendisini değiştirmez.

Kanal değişse de tutar, açıklama, üye işyeri kimliği ve arkadaki işlem kaydı sabit kalır. Müşteri bağlantıyı bir başkasına ilettiğinde bile aynı kayda gidilir. Bu nedenle link ile ödeme akışında asıl izlenmesi gereken şey gönderilen mesaj sayısı değil, tek bir kaydın hangi durumda olduğudur. Aynı talep için ikinci bir bağlantı üretmek, takip edilecek kayıt sayısını gereksiz yere ikiye çıkarır.

Müşteri ödeme sayfasında hangi adımlardan geçer

1. Bağlantı açılır ve sayfa yüklenir. Müşteri kimden, ne için ve ne kadar ödeme istendiğini burada görür; sayfa mobil ekranlarda da tam görünecek biçimde açılır.
2. Ödeme para birimi işletmenin tanımına göre gelir. TRY, USD, EUR ve GBP dahil 20'den fazla para birimi desteklenir.
3. Kart bilgisi doğrudan altyapının barındırdığı sayfaya girilir. Visa, Mastercard, Troy ve American Express olmak üzere dört kart türü kabul edilir.
4. Uygun işlemlerde taksit seçeneği listelenir. Sanal POS tarafında 12 taksite kadar tanımlama yapılabilir.
5. Müşteri onay verdiğinde işlem 3D Secure 2.0 doğrulamasına yönlendirilir. Kartın bankası tek kullanımlık kod, mobil uygulama onayı veya risk temelli doğrulama uygulayabilir.
6. Doğrulama geçilirse yetkilendirme isteği kartın bankasına iletilir ve sonuç aynı sayfaya döner.

Kart numarası bu akışta satıcının eline geçmez. Veri şifreli kanal üzerinden iletilir, PCI-DSS Level 1 kapsamındaki altyapıda işlenir ve saklanması gereken durumlarda tokenization ile gerçek kart numarası yerine anlamsız bir karşılık tutulur. Satıcı için pratik sonucu şudur: kart verisini hiç görmediği için o veriyi kendi sisteminde koruma sorumluluğunun büyük bölümü de kendi tarafında doğmaz.

Onay verildiği anda tutar nereye gider

Yetkilendirme onayı, tutarın o saniyede işletmenin hesabına düştüğü anlamına gelmez. Onay, kartın bankasının o tutarı işletme adına ayırdığını söyler. Paranın gerçekten hareket etmesi takas ve mutabakat sürecine bağlıdır; Tahsilat.com tarafında ertesi iş günü aktarım esası geçerlidir. Banka komisyonu da bu aşamada devreye girer ve oranı işletmenin bankasıyla yaptığı sanal POS sözleşmesine göre belirlenir.

Burada bir noktanın altını çizmek gerekiyor. Tahsilat.com ödeme kuruluşu ya da elektronik para kuruluşu değildir; sağladığı şey teknik ödeme altyapısıdır. Ödenen tutar altyapıyı işleten şirketin hesabında ara durak yapmaz, işletme adına tanımlı sanal POS üzerinden doğrudan işletmenin kendi banka hesabına aktarılır. Zincirin para tarafı bankalar arasında yürür, yazılım tarafı ise bu akışın kurulmasını, doğrulanmasını ve kayıt altına alınmasını sağlar. Altyapıda 25 entegre banka ve kuruluş bulunması da işletmenin çalıştığı bankaya göre sanal POS tanımının yapılabilmesi anlamına gelir.

Bildirim ve kayıt: tahsilat ne zaman tamamlanmış sayılır

Sonuç sayfaya döndüğü anda iki taraf birden haberdar olur. Müşteri ekranda işlemin başarılı olup olmadığını görür, işletmeye otomatik tahsilat bildirimi gider. Aynı anda bağlantının durumu bekliyor konumundan ödendi konumuna geçer ve panelde o işleme ait kalıcı bir kayıt oluşur. Tahsilatın tamamlandığı an, linkin gönderildiği an değil, bu durum değişikliğinin oluştuğu andır.

Kayıt, bağlantı kurulurken girilen açıklamayla aynı referansı taşıdığı için hangi ödemenin hangi talebe karşılık geldiği sonradan aranmadan bulunur. Çok sayıda bağlantıyı aynı anda gönderen bir işletmede bunun pratik değeri artar: ödenenler ile bekleyenler aynı listede kendiliğinden ayrışır, eşleştirme insan eliyle yapılmaz.

Zincir tamamlanmazsa hangi halkaya bakılır

Ödenmemiş bir bağlantı tek bir sorunu anlatmaz. Kaydın hangi durumda takıldığı, hatanın hangi halkada olduğunu da gösterir.

• Bağlantı hiç açılmamışsa mesele teslimdedir. Mesaj ulaşmamış, yanlış numaraya veya adrese gitmiş ya da müşteri henüz görmemiş olabilir.
• Sayfa açılmış fakat kart bilgisi girilmemişse karar aşamasında bir tereddüt vardır. Bu durumda teknik arıza aramak yanlış yöne bakmaktır.
• Kart bilgisi girilmiş fakat doğrulama tamamlanmamışsa 3D Secure adımı yarım kalmıştır. Tek kullanımlık kodun ulaşmaması veya süresinin dolması sık görülen nedenlerdendir.
• Doğrulama geçilmiş fakat işlem reddedilmişse karar kartın bankasına aittir. Limit, karta konmuş bir kısıt veya banka tarafındaki risk kuralı devreye girmiş olabilir ve altyapı bu kararı değiştirmez.
• İşlem başarılı görünüyor fakat kayıt tarafında karışıklık varsa bakılacak yer bağlantının açıklaması ve referansıdır.

Tahsilat.com'un yayımladığı %99.8 ödeme başarı oranı bu tabloyu bütünüyle ortadan kaldırmaz. Kart ödemelerinde başarısız işlem, altyapıdan bağımsız biçimde kart sahibi veya kartın bankası kaynaklı da olabilir. Takılan bir tahsilatta ilk soru bu yüzden sistemin çalışıp çalışmadığı değil, zincirin hangi halkasında durulduğudur. Halka belli olduğunda yapılacak iş de belli olur: yeniden gönderim, farklı kart ya da bankayla iletişim.