Antalya'da Akdeniz foku yuvalarında ‘tur’ skandalı

Dünya Doğayı Koruma Vakfı'nın nesli kritik derecede tehlikedeki türler listesinde yer alan, önceki yıllarda sayıları 700'e kadar gerileyen Akdeniz fokları, dünyada sadece 4 bölgede yaşıyor. Doğu Akdeniz'de Türkiye ve Yunanistan kıyıları ile Doğu Atlantik'te iki ülke kıyılarında görülebilen, yürütülen koruma çalışmaları kapsamında geçen yıl sayılarının 900'e kadar yükseldiği belirlenen Akdeniz foklarına yönelik en büyük tehdit kaynağını, insan kaynaklı faktörler oluşturuyor. Türkiye'de Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü ve SAD-AFAG'ın önemli koruma projeleri yürüttüğü Akdeniz foklarının balıkçı ağlarına takılarak boğulmaları, en önemli ölüm sebebi olarak gösteriliyor. En çok karşılaşılan diğer nedenler insanlar ve hastalanma şeklinde sıralanırken, ölüm faktörlerinin 4'te 3'ü insan sebepli olarak bildiriliyor.

FOK YUVALARINI TURİSTLERE PAZARLAMIŞ

İnsanların Akdeniz foklarına verdiği zarara yönelik örnek olay, Gazipaşa'da yaşandı. Gazipaşa-Alanya bölgesinde Ruslar ağırlıklı olmak üzere yerli ve yabancı turistlere, fok mağarası pazarlayan kişi tarafından çekilen görüntülerin, sanal iletişim uygulamasının kapalı grubunda paylaşıldığı ortaya çıktı. Grupta ismini vermek istemeyen bir kişi, Akdeniz fokunun mağaradaki yuvasında rahatsız edildiği ve büyük korkuyla yuvasından kaçtığına dair görüntüler ve olayla ilgili SAD-AFAG'a ihbarda bulundu.

'UTANÇ VERİCİ UYGULAMA' İHBARI

Akdeniz fokuyla ilgili ihbarda şu bilgilere yer verildi:

“Gazipaşa Rusça Telegram sohbet grubundaki yabancılar, bu adamın yaklaşık iki yıldır gruplar halinde bu mağaralara fok avına çıktığını yazıyor. Foklar, Kızılin Dağı'nın bu bölgesini özellikle sevmiş ve burada yaşıyorlar. Bu adam, Gazipaşa'ya hayran kalan birçok yabancıya bu mağaraları gösterdiğinden beri, memnun avcılar düzenli olarak kendi başlarına oraya geliyor. Bu mağaraların acilen korunması ve bu utanç verici uygulamanın durdurulması gerekiyor. Birçok yabancı, fokları mağaralardan uzaklaştırarak iyi bir iş yaptıklarını, bunun fokların üremesini teşvik edeceğine inandıklarını yazıyor. Şaşkınlıktan dilim tutuldu. Umutsuzluğa düştüm."

DKMP İNCELEME BAŞLATTI

İhbar üzerine SAD-AFAG Koordinatörü Cem Orkun Kıraç, görüntülerle birlikte DKMP ilgili birimlerine durumu bildirdi. DKMP yetkililerinin gerekli incelemeyi yapacağını belirten Cem Orkun Kıraç, şöyle konuştu:

“Yazışmalara göre Savaş isimli bir şahıs, yerli ve yabancı turistlere yönelik 'Akdeniz fokunu göstereceğim size' diye pazarlıyormuş. Mevzuatta Akdeniz foku yuvalarına girmek yasak olduğu halde, Telegram grubunda turistlere bunu pazarlıyormuş. Akdeniz foku mağarasına girmek neden yasak? Çünkü dünyada sadece dört ülkede kalmış. Tüm dünyada 900 birey kalan çok nadir bir canlıdan bahsediyoruz. Bu dört ülke bunu çok zor koruyor ve varlığını sürdürmeye çalışıyor. Türkiye'de ise tanımlı bireyler 120, belki popülasyon 150. Gençler ve yavruları saymıyoruz, yetişkinlerin sayısı 120. Neden mağaralarına giriliyor? Hayvan ürkek yapısından dolayı içine kapanık, korkak bir canlı, insanlardan uzak duruyor. Ve onun için mağaralara gidiyor zaten. Aslında mağara onların habitatı değil. Akdeniz foku sıkışmış mağaralarda yaşayan bir canlı değil. Çok fazla insan baskısından dolayı mağaralara sığınıyor. Şimdi sen bir de son sığınaklarında rahatsız ediyorsun. Bu adam da tur yapıyor.”

Mehmet ÇINAR/ANTALYA, (DHA)