Batı Akdeniz ihracatı, artışta Türkiye lideri

BAİB temmuz ayı ve yedi aylık toplam ihracat verileri BAİB Başkanı Mehmet Ali Can ve yönetim kurulu üyelerinin katılımıyla Antalya Gazeteciler Cemiyeti lokalindeki basın toplantısında açıklandı. Zorlu küresel koşullara rağmen Batı Akdeniz iş dünyasının gücünü bir kez daha ortaya koyduğunu belirten Mehmet Ali Can, “Birliğimiz yüzde 33'lük artışla Türkiye'de ülkemizdeki 13 birlik içinde en fazla artış gösteren birlik olmuştur. Türkiye genel ihracatının yüzde 2,13 artış olduğu bir dönemde BAİB temmuz ayında yüzde 33'lük artışla birinci sıraya gelmiştir. Yıllık bazda ise çift taneli rakamlara ulaştık, yüzde 10,28 gibi bir artış gösterdik. Ocak- temmuz aylarındaki ihracat rakamımız 1 milyar 763 milyon dolar seviyesine geldi" dedi.

2019 REKORU KIRILDI, 3 MİLYARLIK BEKLENTİ

5 Ağustos itibarıyla yıllık ihracatın 1 milyar 793 milyar doları bulduğunu kaydeden Can, “Bu rakam neden önemli? 2019 yılında yıllık bazda kırdığımız rekor, o dönemin rekoru 1 milyar 791 milyon dolardı. Biz 1 yılda yaptığımız rakamı, 7 ay 5 gün gibi sürede 2026 yılında yakalamış olduk. 250 milyon dolar ortalama aylık performansımız gözüküyor. Böyle devam edersek yıl sonu itibarıyla 3 milyar doları yakalamayı umut ediyoruz" diye konuştu.

TEMMUZ İHRACATINDA SEKTÖRLER VE ÜLKELER

Sektörler bazında temmuz ayında lokomotif sektör yaş meyve sebzenin 73 milyon dolarla birinci sırada olduğunu açıklayan Can, “Madencilik ürünleri 55 milyon dolarla ikinci, kimyevi grubu da 30 milyon dolarla üçüncü sırada. Ülkelere göre temmuz ayında en fazla ihracatımızı Amerika Birleşik Devletleri'ne, daha sonra Almanya, Çin Halk Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu ve İspanya'ya yaptık" dedi.

LOKOMOTİF SEKTÖR YAŞ MEYVE VE SEBZE

Ocak- temmuz döneminde tablonun çok değişmediğini dile getiren BAİB Başkanı Can, “Yaş meyve sebze yüzde 25'lik artışla 564 milyon dolara ulaşmış durumda. Yaş meyve sebzede en büyük kalemimiz biber 179 milyon dolar. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35'lik artışla biber birinci sırada. İkinci sektörümüz madencilik 290 milyon dolar. Aynı döneme göre yüzde 6,78'lik artışı var. Burada da alt kırılıma baktığımızda mermer 215 milyon dolarla o sektörün lokomotifi. Daha sonra mobilya geliyor, 207 milyon dolarlık bir ciromuz var. Kimyevi maddeler ve mamullerinde 172 milyon doları demir ve demirdışı metaller 83 milyon dolarla takip etmekte" dedi.

İHRACATTA ALMANYA BİRİNCİ ÜLKE

Ocak- temmuz 7 aylık dönemde Almanya'nın 157 milyon dolarla birinci sırada olduğunu dile getiren Can, “ABD 133 milyon dolarla ikinci sırada. Rusya, Çin Halk Cumhuriyeti ve Romanya, en çok ihracat yaptığımız ilk 5 ülke. Tabii bu güzel tablolardan sonra, güzel tabloların devam etmesi için öngördüğümüz bazı sorunları dile getirmek gerekiyor. Yani bardağın dolu tarafına baktık, biraz da boş tarafına bakmak istiyoruz" dedi.

MİKTAR BAZINDA CİDDİ DÜŞÜŞ YAŞANIYOR

İhracatın rakamsal olarak büyümekle beraber son 4 yıldır miktar bazında sürekli düşüş yaşadığını belirten Can, “Bunun çeşitli nedenleri var ama 7 aylık sürede Türkiye ortalaması yüzde 6 civarında miktar bazında düşüş yaşıyoruz. Özellikle yaş meyve sebze sektörü 2021 yılında 5 milyon ton iken yüzde 33'lük kayıpla 3,5 milyon tona gerilemiş durumda. Bölge ihracatımız 2021'de 795 ton iken yüzde 23 kayıpla 610 tona kadar gerilemiştir. En fazla ihracat yapan altıncı sektörümüz hububat yüzde 33 geriledi. 10'uncu sektörümüz çimento-cam-seramik yüzde 21 oranında gerilemiştir" diye konuştu.

İHRACATTA MİKTARDAKİ AZALMANIN NEDENLERİ

Miktardaki azalmanın nedenlerine dikkati çeken Mehmet Ali Can, “Öncelikle yüksek girdi maliyetleri ihracatın önündeki en büyük engellerden biri. Şubat ayında başlayan ABD-İsrail-İran savaşının tüm dünya ekonomisine verdiği etki Türkiye'ye de doğal olarak yansımıştır. Savaştan önce 58-60 TL bandında olan motorin bugün 80 liranın üstüne çıkmıştır. Dolayısıyla paketleme, depolama, enerji taşıma, lojistik ve işçilik maliyetlerindeki artışlar üretici satış fiyatı ile nihai tüketici fiyatı arasındaki makası giderek açmıştır. Fiyat tutturmakta zorlandığımız birçok sektörde tedarikçi konumundan tamamlayıcı konuma doğru evriliyoruz. Mevcut pazarlardaki kaybımız rakip ülkelere kayıyor" dedi.

İHRACATÇI İÇ PİYASAYA YÖNELİYOR

Can, özellikle yaş meyve sebze ihracatında, AB pazarına giriş kapısı olan Bulgaristan'da yaşanan analiz ve fiziksel kontrol zorlukları, uzun bekleme süreleri, yüksek analiz maliyetlerinin ihracatçıları oldukça zorladığına işaret etti. Can, “Dönem dönem iç piyasa fiyatlarının ihracat fiyatlarıyla aynı seviyede olması hatta üstüne çıkması ihracatçı firmalarımızı iç piyasaya doğru yöneltmektedir. Artan küresel korumacılık var. ABD'nin geçen hafta açıkladığı gümrük tarifeleri serbest ticareti gittikçe zorlaştırmaktadır. Ayrıca bölgemizi yakından ilgilendiren Ukrayna'nın domates ve salatalıkta uyguladığı antidamping vergisi de ihracatçımızı zorlamaktadır. Bunun dışında miktarı etkileyen, kimsenin elinde bir şey gelmediği, zirai, don ve afet gibi iklimsel değişikliklerden kaynaklanan sıkıntılar da ihracat miktarımızın eksilmesine sebep olmaktadır" diye konuştu.

BATI AKDENİZ'DE TARIMSIZLAŞMA RİSKİ

Üç yıldır yüksek maliyet sorunuyla mücadele ettiklerini ifade eden Can, “Birçok sektörümüzün rekabetçiliği zayıflıyor, ihracat cazibesini kaybediyor. İlk kez ihracat yapan firma sayısı azalıyor. İhracat tabana yayılamıyor. Küresel ihracattan aldığımız pay giderek azalıyor. Sanayimiz 3 yıldır güç kaybediyor ve erken sanayisizleşme riski büyüyor. Bölge olarak tarımsızlaşma riskimiz de giderek büyüyor. Piyasada borçlanma maliyetlerinin yüzde 45-50'ler olduğu seviyede finansmana erişim en büyük problemlerden biri. Serbest ticaretten dünya hızla uzaklaşıyor. Bu kadar zor şartlara rağmen verdiğim rakamlar bizim açımızdan memnuniyet verici" dedi.

DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİ ÇOK KIYMETLİ

Bakanlığın ihracatçılara yönelik döviz dönüşüm desteğini 6 ay süreyle uzatmasının çok kıymetli olduğunu anlatan Can, “Bu yüzde 3 destek birçok noktada elimizi güçlendiriyor. Belki yüzde 1-2 ile kaybedeceğimiz ihracatımızı yapmamıza yardımcı oluyor. Reskont kredi limitleri günlük 5 milyar TL'ye çıktı. Tabi reskont kredilerinin uygun maliyetli olması dolayısıyla da ciddi yığılma var. Buraya da ulaşmak veya sıra almak zor oluyor ama reskont kredi limitleri de piyasayla kıyaslandığı zaman çok daha uygun olduğundan bizim için önemli ve değerli çalışmalar" diye konuştu.

YURT DIŞI PROJELER DEVAM EDİYOR

BAİB'in ihracatı artırmak amacıyla düzenlediği yurt dışı projelerden de bahseden Can, “Önümüzdeki üç ayda Macaristan, Çin ve Birleşik Krallık'ı ziyaret edecek üç ticari heyetimiz var. Macaristan-Çekya'ya 20-26 Eylül tarihleri arasında Gıda Sektörel Ticaret Heyeti yapacağız. 31 Ekim-7 Kasım tarihleri arasında Çin'de bir doğal taş ticaret heyetimiz mevcut. 1-4 Aralık'ta Birleşik Krallık'ta mobilya ve kağıt orman ürünleriyle ilgili ticari heyetimiz bulunacak. Birliğimizin Ur-Ge projeleri var, yeni başlayacak olanlar, devam edenler var. Gıda sektöründe etkin üretim ihracat projemiz bu ay sonlanıyor. Yeni proje için çalışmalarımız devam ediyor. Isparta Ticaret ve Sanayi Odası ile iş birliği kapsamında yaptığımız kozmetik Ur-Ge projemiz devam ediyor. Mobilya Ur-Ge, süt ve süt ürünleri Ur-Ge projelerimiz devam ediyor" dedi.

Mehmet ÇINAR/ANTALYA, (DHA)