İzinsiz çekimler pes dedirtti: Influencer giremez

ABD’nin Massachusetts eyaletinde bir mağaza, temmuz ayı sonunda duvarına ahşap bir tabela astı:

“Influencer giremez.”

Mağaza sahibi John Sylvia; mağazaya girer girmez telefonunu çıkaran, çalışanlarla konuşmadan çekime başlayan ve mekanı videosunun dekoru gibi kullanan ziyaretçilere tepki gösteriyordu.

The Cut’a konuşan Sylvia, rahatsızlığı “İnsanlar başkasının videosunda figüran gibi hissetmekten yoruldu” sözleriyle anlattı.

Tabela ülke çapında bir tartışmanın fitili ateşledi. Influencer Paige Lorenze, içerik üreticiliğinin kadınlara büyük şirketlere ihtiyaç duymadan iş kurma imkanı sağladığını belirterek tabelanın kadınların ağırlıkta olduğu bir mesleği küçümsediğini savundu.

Vogue Business’ın 10 Ağustos’ta haberleştirdiği olay, insanların uzun süredir biriken rahatsızlığını görünür hale getirdi.

Kimse başka birinin videosunda yer almak istemiyor.

KAMERA AÇILDI, RIZA UNUTULDU

Influencer ekonomisi, çevredeki herkesin görünmeye razı olduğu varsayımıyla büyüdü.

Restoranda yemek yerken yan masada çekim yapan birinin kadrajına girip o içeriğin parçası olmak artık sıradanlaştı.

Spor salonunda egzersiz yapanlar, mağaza çalışanları ve sokaktan geçenler habersizce videoların parçası haline geldi. Görüntülerin milyonlarca kişiye ulaşması, reklamlarda kullanılması ve içerik üreticisine gelir sağlaması çoğunlukla akıllara gelmedi.

Oysa bir kamusal alanda bulunmak ile gelir elde edilen bir videonun parçası olmak aynı şey değil.

RESTORANLAR VE SPOR SALONLARI KURALLARI DEĞİŞTİRİYOR

Tepki artık sosyal medya yorumlarıyla sınırlı kalmıyor.

Londra’daki Borough Market, esnafın çalışmasını aksatan ve geçişleri kapatan çekimler üzerine influencer’ların önceden başvuru yapmasını zorunlu hale getirdi. İçerik üreticilerinin ne çekeceklerini bildirmesi ve yanlarında izin belgesi taşıması gerekiyor. Kalabalığın arttığı hafta sonlarında çekime izin verilmiyor.

Spor salonları da benzer kurallar getiriyor. Tripodların ortak alanları kapatması, egzersiz aletlerinin çekim için uzun süre işgal edilmesi ve üyelerin izinsiz görüntülenmesi nedeniyle İngiltere ve ABD’de bazı salonlar profesyonel çekim ekipmanlarını yasakladı.

İspanya’da hukukçular restoranların bir meslek grubunu “Influencer giremez” diyerek bütünüyle dışlaması yerine davranışı düzenleyebileceğine dikkat çekiyor. İşletmeler çekimi, müşterilerin görüntülenmesini ve hizmeti aksatan ekipmanları yasaklayabiliyor.

Bu ayrım önemli zira insanlar içerik üreticiliğine değil, kendilerinden izin alınmadan üretimin parçası haline getirilmelerine karşı çıkıyor.

AKILLI GÖZLÜKLERİN BAŞLATTIĞI KRİZ

Meta’nın kamera taşıyan akıllı gözlükleri, rıza sorununu daha ağır bir noktaya taşıdı.

Telefonla çekim yapanlar kolayca farkedilebilirken gözlük takan kişinin kayıt yaptığı ilk bakışta anlaşılamıyor.

Her ne kadar Meta cihazın önündeki beyaz ışığın kayıt sırasında yandığını ve ışığın üzeri kapatıldığında kameranın devre dışı kaldığını belirtse de önlem kaygıları gidermedi. İngiltere'de bazı restoranlar, bu gözlüklerle girişleri yasaklamaya başladı.

Sydney Üniversitesi araştırmacılarının 2023 ile 2026 arasında akıllı gözlüklerle çekilmiş 350 Instagram videosu üzerinde yaptığı ilk inceleme, tehlikenin özellikle kadınlar açısından büyüdüğünü gösterdi. İncelenen etkileşimlerin yaklaşık yüzde 60’ında potansiyel taciz davranışları görüldü. Kadınların rahatsız olduğu, uzaklaşmaya çalıştığı ya da kayda rıza göstermediği örnekler saptandı. Videoların yüzde 43’ünde kadınlar paylaşımın ardından hakaretlere uğradı veya kişisel bilgileri ifşa edildi.

EKONOMİSİ BÜYÜYOR AMA GÜVEN KAYBOLUYOR

Goldman Sachs, içerik üreticisi ekonomisinin 2027’de 480 milyar dolara yaklaşacağını tahmin ediyor. Sektör büyüyor ama sektöre olan güven aynı yönde ilerlemiyor.

Ipsos’un 2025’te İngiltere’de yaptığı Veracity Index araştırmasında katılımcıların yalnızca yüzde 6’sı sosyal medya influencer’larının doğru söylediğine güvendiğini belirtti. Influencer’lar, araştırmanın başladığı 1983’ten bu yana ölçülen meslek grupları içindeki en düşük güven puanını aldı.

UNESCO’nun 45 ülkeden 500 içerik üreticisiyle yaptığı araştırmada ise katılımcıların yüzde 62’si, paylaşmadan önce bilgileri sistemli biçimde doğrulamadığını söyledi.

Güven kaybının bir başka nedeni de reklamın saklanması. BBB National Programs’ın Influencer Trust Index araştırmasına katılanların yüzde 70’i, ücret ya da ücretsiz ürün aldığı halde bunu açıklamayan influencer’a karşı olumsuz hissettiğini belirtti. Aynı araştırma, açıkça belirtilen marka ortaklıklarının tek başına güveni azaltmadığını gösterdi.

Altını çizerek hatırlatılması gereken detay İnsanların itirazının para kazanılmasına değil; reklamın dostluk, tavsiye ve samimiyet görüntüsü altında sunulmasına yöneldiği gerçeği...

Influencer ekonomisinin kameranın önündeki kişiyi merkeze koyarken çevresindeki herkesi dekora dönüştüren sistemi yavaş yavaş çözülüyor.

Şimdi o dekor sayılan insanlar sınırları yeniden çiziyor.

(Gözde Sula- Odatv.com)