12'inci Yargı Paketi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi

TBMM Genel Kurulu kamuoyunda '12'nci Yargı Paketi' olarak bilinen, 'Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni görüşmek üzere toplandı. Gündem dışı konuşmalar, milletvekillerinin 1'er dakikalık konuşmaları, grup başkanvekillerinin gündeme ilişkin değerlendirmeler ve siyasi parti gruplarının TBMM Başkanlığına sunduğu önergelerin ardından teklife geçildi. Yapılan görüşmeler sonucunda teklif kabul edilerek, kanunlaştı.

Kanunla maliklerin miras yoluyla edindikleri ya da mirasçılar dışındaki üçüncü kişilerin mülkiyet hakkı bulunmadığı gayrimenkullerin satışı için yapılacak açık artırımların birinci safhasında yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak bu artırma usulü bir defa yapılacak. Ayrıca elektronik satış ortamında yapılacak ilanda satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı, artırma süresinin bitiminden önceki gün içerisinde satışı gerçekleştiren icra dairesine müracaat etmesi halinde alması gereken teminatı karşılığı kadar miktar alınmayacak, Hazine ise teminat göstermekten muaf tutulacak. Elektronik satış ortamında verilecek teklifler haczedilen malın kıymetinin yüzde 50'si, ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde birinci artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapıldığı durumlarda muhammen kıymetin yüzde 100'ü baz alınacak.

NOTERLİK KANUNU' İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER YAPILIYOR

Kanun ile 'Noterlik Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Bu kapsamda noterlik evrak ve defterleri; mahkeme, sulh ceza hakimliği, cumhuriyet başsavcılıklarınca ve resmi daireler tarafından incelenebilecek. Mahkeme, sulh ceza hakimliği ve cumhuriyet başsavcılığı tarafından noterlik evrakının aslının istenmesi halinde ilgili noter, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayacak. Noter, onayladığı örneği yerinde saklayacak ve evrakın aslını ilgili merciye gönderecek. Yetkili kılınan kurumlar tarafından noterlik evrakının onaylı bir örneğinin istendiği durumlarda ise noter istenilen evrakın aslını elektronik ortamda taramak ve güvenli elektronik imzayla imzalamak suretiyle oluşturduğu onaylı örneği elektronik ortamda iletecek. Elektronik ortamda gönderme imkanı bulunmayan durumlarda evrakın aslına uygunluğunu onaylayarak onaylı örneği ilgili merciye gönderecek. Yapılan işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek, posta masrafı ve tarifeyle belirlenen yol masrafı hariç olmak üzere harç, vergi, değerli kağıt ücreti dahil herhangi bir ücret alınmayacak.

İDARE MAHKEMELERİNDE TEK HAKİMLE ÇÖZÜMLENEBİLECEK DAVALARIN KAPSAMI GENİŞLETİLİYOR

Kanunla 2016 yılında verilen kararla 10 yıl süre verilen Danıştay'daki daire sayısının 10 düşürülmesine ilişkin süre 4 yıl daha uzatılacak. Böylelikle Danıştay'daki daire sayısı düşmeyecek. Danıştay daire sayısının azalmaması ile birlikte boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi yapılması uygulamasından 2030'a kadar vazgeçilecek. Diğer taraftan idare ve vergi mahkemeleri ile ilgili düzenlemeler de yapılıyor. Buna göre idare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenebilecek davalar genişletilecek. Düzenleyici işlemlere karşı açılanlar hariç ve 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere karşı açılan iptal davaları ve tam yargı davaları, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında tesis edilen uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuranlar hariç disiplin cezası ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlileri hakkında tesis edilen geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemlerine karşı açılan davalar idare mahkemesi hakimlerinden biri tarafından çözümlenecek. Ayrıca 486 bin lirayı aşmayan davalar, vergi mahkemesi hakimlerinden biri tarafından karara bağlanacak.

BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER

Öte taraftan Bölge İdare Mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlar ile usule ilişkin verilen diğer nihai kararlar veren ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verecek. Ancak Bölge İdare Mahkemesi, keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırılması ile duruşma yapılması gerektiği halde duruşma yapılmadan karar verilmesi hallerinde eksikliği kendisi gidererek karar verebilecek. Bu düzenlemeler dışında kararın kaldırılarak dosyanın, kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilemeyecek. İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki diğer bir düzenlemeyle, temyizle ilgili belirlenen davalar dışında kalan davalarda Bölge İdare Mahkemesinin istinaf kanun yolu incelemesinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırması üzerine yeniden verdiği kararlar, tebliğinden itibaren 30 gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilecek. 'Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'daki değişiklikle, adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da alanında doktora derecesi almış olmak şartı aranacak. Adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri ile adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarının görev süresi 4 yıl olacak. Yeni atanan veya görevlendirilenler göreve başlayıncaya kadar süresi dolanların görevi devam edecek.

HUKUKİ BİLGİYLE ÇÖZÜLEBİLECEK DOSYALARDA BİLİRKİŞİYE BAŞVURAN HAKİM VE SAVCILARA UYARMA CEZASI VERİLECEK

AYM'nin iptal kararlarının yeniden düzenlendiği kanunla birlikte adli yargı hakim ve savcı yardımcıları ile idari yargı hakim yardımcılarına hukuki konular ile ilgili eğitim verilecek. Yazılı sınavlarda eğitim verilen konulardan soru sorulacak ve 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek. Sonuçlar yazılı sınav kurulunca tutanağa bağlanacak ve Türkiye Adalet Akademisine teslim edilecek. Sözlü sınavda hakim ve savcı yardımcısının, eğitim konularına ilişkin mevzuat, içtihat ve uygulama bilgisi, mesleki yeterliliği, hukuki meseleleri kavrama, çözme ve ifade etme yeteneği, özgüveni, temsil kabiliyeti ve davranışlarının mesleğe uygunluğu, Türkçeyi etkin bir şekilde kullanma becerisi ile genel kültür ve yetenek düzeyi değerlendirilecek. Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası verilecek.

BELİRSİZ ALACAK DAVASI HÜKMÜ YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILIYOR

Diğer taraftan kanun kapsamında 'Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki, 'Belirsiz alacak davası' başlıklı hükmü yürürlükten kaldırıyor. Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilecek. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak. Duruşmalar arasındaki süre 3 aydan daha uzun olamayacak. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde, hakim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilecek. Ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmasına karar verilenler hakkında, ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ile sulh olma halleri hariç olmak üzere, elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girecek.

IBAN DÜZENLEMESİ

Ayrıca kanun ile kamuoyunda 'IBAN mağdurları' olarak bilinen haksız menfaat için banka hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşanlarla ilgili düzenleme yapılıyor. Dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait bankaya veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiili ile sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılıktan haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıklardan eklenen fıkranın uygulanacağı sanıkların bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerinde bulunan dosyaları hakkında bozma kararı verilecek ve dosya ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ise gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine iletilecek.

GENEL KURUL KAPANDI

Teklifin kanunlaşmasının ardından Meclis Başkanvekili Pervin Buldan, birleşimi 21 Temmuz Salı günü toplanmak üzere kapattı.

Aliekber METE/ ANKARA, (DHA)