Alican Uludağ'dan AYM'ye başvuru

"Cumhurbaşkanına hakaret" suçlamasıyla tutuklanan gazeteci Alican Uludağ, Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) bireysel başvuru yaptı.

DW Türkçe'den Pelin Ünker'in haberine göre başvuruda, tutuklama sürecinde birden fazla temel hak ihlâli yapıldığı savunuldu. İhlâl edildiği savunulan maddeler; Anayasa'nın 19'uncu maddesinde düzenlenen kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı, 26'ncı maddesinde yer alan düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü ile 28'inci maddesindeki basın özgürlüğü oldu.

Ayrıca, Anayasa'nın 40'ıncı maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakkının ve Anayasa'nın 19 ile 36'ncı maddeleri kapsamında güvence altına alınan gerekçeli karar hakkı yönünden adil yargılanma hakkına ilişkin usuli güvencelerin de ihlâl edildiği savunuldu.

TUTUKLAMAYA İTİRAZ

Başvuruda, tutuklamaya yol açan paylaşımların gazetecilik faaliyeti kapsamında olduğu ve tutuklamanın hukuka aykırı olduğu savunuldu.

Başvuruda, soruşturmanın "Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti devletini, Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ve devletin yargı organlarını alenen aşağılama" iddiasıyla başlatıldığı ancak Uludağ'ın "Cumhurbaşkanına hakaret" suçlamasıyla tutuklamaya sevk edildiği belirtildi.

Ayrıca, tutuklamaya konu paylaşımların tamamının 2025 yılına ait olduğu fakat sevk yazısında suç tarihinin 19 Şubat 2026 olarak gösterildiği vurgulandı.

BAŞSAVCILIK'A İTİRAZ

Başvuruda, soruşturmayı yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olmadığına da işaret edildi.

Uludağ'ın, paylaşımlarını Ankara'dan yaptığı belirtilerek İstanbul'daki savcılığın yetkisiz olduğu savunuldu.

Başvuruda, Uludağ'a yöneltilen suçlamaların terör suçları kapsamında olmadığı, İstanbul Terör Savcılığı'nın görev yönünden de yetkisiz olduğu vurgulandı.

İstanbul 26. Asliye Ceza Mahkemesi, dün "yetkisizlik" kararıyla dosyayı Ankara'ya göndermişti.

'TUTUKLAMA NEDENİ YOK'

Başvuruda, tutuklama için gerekli olan kanuni şartların oluşmadığı savunuldu. Başvuruda, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100'üncü maddesi hatırlatıldı. Maddeye göre, tutuklama kararı verilebilmesi için kuvvetli suç şüphesinin yanı sıra somut bir tutuklama nedeni bulunması gerekiyor.

Başvuruda, "Başvurucu yargı muhabiri olup, işi gereği hemen her gün adliyede ve yüksek mahkemelerde bulunmaktadır. Kendisi hakkında başlatılan bir soruşturmada ifade çağrısına uymayacağı düşünülemez. Nitekim, aleyhine açılan soruşturmalarda yetkili savcılıklarca davet edilmiş ve o da istisnasız tüm çağrılara uyarak ifade vermiştir" ifadelerine yer verildi.

Başvuruda çağrı usulü uygulanmadan doğrudan yakalama kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu, bu durumun kaçma şüphesine gerekçe yapılmasının da "keyfi" olduğu kaydedildi. Ayrıca, paylaşımların sosyal medyada olması sebebiyle delil karartma ihtimalinin bulunmadığı ve tanık bulunmayan bir dosyada tanık baskısı ihtimâlinden söz edilemeyeceği ifade edildi.

'ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİNE AYKIRI'

Başvuruda, tutuklamanın ölçülülük ilkesine aykırı olduğu belirtildi. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100'üncü maddesine göre tutuklama kararının "işin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiriyle ölçülü" olması gerektiğine işaret edildi.

Hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmayan Uludağ'ın, infazı dahi olmayan bir suç isnadıyla tutuklanmasının ölçülülük ilkesine aykırı olduğu ve masumiyet karinesini de ihlâl ettiği savunuldu.

'İFADE VE BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ VURGUSU'

Başvurunun devamında, tutuklama kararının Anayasa'nın 26'ncı maddesinde düzenlenen düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü ile 28'nci maddesinde güvence altına alınan basın özgürlüğünü ihlâl ettiği ifade edildi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Vedat Şorli kararına atıf yapılarak bu nedenle TCK 299'a (Cumhurbaşkanına hakaret) dayanılarak kararın kanunilik ilkesine uygun olmadığı, meşru bir amaç taşımadığı ve demokratik bir toplumda gerekli ve ölçülü olmadığı belirtildi.

'MAHKEME KARARLARI GEÇERSİZ'

Başvuruda, İstanbul 9. Sulh Ceza Hakimliği'nin tutuklama kararının somut olgulara dayanmadığı belirtildi. Ayrıca, İstanbul 10. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ise tutuklamanın itirazını reddederken somut gerekçe ve bireysel değerlendirme yapılmadığı belirtildi.

Başvurunun sonuç bölümünde, AYM'den hak ihlâli tespiti yapılması, ihlâlin sonuçlarının ortadan kaldırılması için tahliye kararı verilmesi ve dosyanın gazetecilik faaliyetiyle ilgili olması nedeniyle öncelikli olarak ele alınması istendi.