Kepezli güreşçi milli oldu
Kepezli güreşçi milli oldu
Side sahili atıklardan temizlendi
Side sahili atıklardan temizlendi
Ölen Antalyalı genç için İtalya'da soruşturma
Ölen Antalyalı genç için İtalya'da soruşturma
Cevdet Yılmaz: Dünya ekonomik açıdan 7'den büyüktür
Cevdet Yılmaz: Dünya ekonomik açıdan 7'den büyüktür
21 Kasım 2023 Salı - 08:20

Eşi benzeri yok: Okyanusun dibinde 'kayıp şehir'

Orta Atlantik Sırtı’nda bulunan hidrotermal bir bölge, dünyada benzeri olmayan bir yaşam alanını ve pek çok canlıyı barındırıyor.

Eşi benzeri yok: Okyanusun dibinde  kayıp şehir
Facebook'ta Paylaş Twitte'da Paylaş Google+'da Paylaş Haberi Yazdır Arkadaşına Gönder Metni küçült Metni büyüt

Orta Atlantik Sırtı’nın batısında yer alan bir sualtı dağının doruk noktasına yakın bir yerde, karanlığın içinde, sivri uçlu kulelerden oluşan yapılar yükseliyor. Krem rengi karbonattan oluşan duvarlar ve sütunlar, keşif amacıyla gönderilen uzaktan kumandalı bir aracın ışığında hayalet benzeri mavi bir görüntü arz ediyor.

Yapıların yükseklikleri, bir mantar büyüklüğündeki küçük yığınlardan 60 metre büyüklüğündeki büyük bir monolite kadar değişiklik gösteriyor. Burası 'Kayıp Şehir'.

YÜZEYDEN 700 METRE AŞAĞIDA FANTASTİK BİR DÜNYA

Bilim insanları tarafından 2000 yılında, yüzeyden 700 metre aşağıda keşfedilen ‘Kayıp Şehir Hidrotermal Alanı’, okyanusta bilinen en eski gaz çıkış sahası. Sciencealert sitesinden Carly Cassella'nın yazısına ve Gazete Duvar'dan Tarkan Tufan'ın çevirisine göre, şimdiye dek buna benzer başka bir hidrotermal alan bulunmadı. Dünyanın bu bölgesinde en az 120 bin yıl ve belki de daha uzun bir süreden beridir yükselen manto tabakası, hidrojen, metan ve çözünmüş haldeki diğer gazları okyanusa salacak biçimde deniz suyuyla tepkimeye girdi. Alanda bulunan havalandırma bacalarındaki çatlak ve yarıklarda bulunan hidrokarbonlar, oksijenin yokluğunda bile yeni mikrobiyal toplulukları besliyor.

Yaklaşık 40 santigrat derece sıcaklıktaki gazı püskürten bacalar, çok sayıda salyangoz ve deniz kabuklusuna da ev sahipliği yapıyor. Yengeç, karides, deniz kestanesi ve yılan balığı gibi daha büyük hayvanlar ender görülmekle birlikte yine de mevcut. Alan, aşırı koşullara sahip doğal çevreye karşın yaşamla dolu görünüyor ve araştırmacılar bu durumun dikkate ve korunmaya değer olduğunu düşünüyor.

ŞİMDİLİK 'BENZERSİZ'

Büyük ihtimalle dünya okyanuslarının başka yerlerinde de buna benzer farklı hidrotermal alanlar mevcut olsa da uzaktan kumandalı araçların şu ana dek bulabildiği yegâne alan bu. Kayıp şehrin bacaları tarafından üretilen hidrokarbonlar atmosfer kaynaklı karbondioksit ya da gün ışığından değil, derin deniz tabanında gerçekleşen kimyasal reaksiyonlar sonucunda meydana geliyor.

Hidrokarbonlar yaşamın yapı taşları olduğundan, bu olgu, yaşamın tıpkı bunun gibi bir yaşam alanında ortaya çıkma ihtimalini mümkün kılıyor. Üstelik bu durum yalnızca bizim gezegenimiz için de geçerli değil. Mikrobiyolog William Brazelton, 2018 yılında Smithsonian’a verdiği demeçte, Satürn ve Jüpiter’in uydularına atıfta bulunarak, “Bu olgu, Enceladus veya Europa’da günümüzde faal olabilecek bir ekosistem türüne bir örnektir. Ve belki geçmişte Mars’ta da böyleydi" demişti.

Muhtemel bir ilk yaşam bölgesi olarak da görülen ve ‘siyah bacalar’ adı verilen sualtı volkanik menfezlerinin tersine, kayıp şehrin barındırdığı ekosistem magmanın ısısına bağlı değil.

REKOR DÜZEYDE HİDROJEN VE METAN SALIYOR

Siyah bacalar genellikle demir ve kükürt açısından zengin mineraller üretirken, kayıp şehir bacaları 100 kata varan oranda daha fazla hidrojen ve metan üretiyor. Kayıp şehrin kalsit delikleri de siyah bacalardan çok daha büyük ve bu durum çok daha uzun süreden beri faal olduklarını ortaya koyuyor. Monolitlerlerden en yüksek olanı, Yunan deniz tanrısına atfen ‘Poseidon’ diye anılıyor ve 60 metreden daha yükseğe uzanıyor.

Öte yandan, kulenin hemen kuzeydoğu tarafında, kısa süreli faaliyetlerin yaşandığı bir uçurum mevcut. Washington Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, burada bulunan bacaları, 'havaya kalkmış ellerin parmaklarına benzer şekilde dışa doğru uzanan kırılgan ve çok uçlu karbonat büyüme kümeleri' üreten sıvısıyla 'gözyaşı oluşumları' diye betimliyor. Maalesef, bu sıra dışı arazi yalnızca bilim insanlarının ilgisini çekmiyor.

SUALTI MADENCİLİĞİNİN TEHDİDİ ALTINDA

2018 yılında, Polonya’nın kayıp şehir bölgesindeki derin deniz madenciliği hakkını kazandığı açıklandı. Asıl termal sahada çıkarılacak değerli madenler mevcut olmasa da şehrin bulunduğu alanın zarar görmesi arzu edilmeyen neticeler doğurabilir.

Bilim insanları, madenciliğin tetiklediği herhangi bir toz ya da su boşaltımının bu olağanüstü yaşam alanını kolayca kirletebileceğine dair uyarıda bulunuyor. Bundan ötürü kimi uzmanlar, çok geç olmadan bu doğa harikasını koruma altına almak için kayıp şehrin Dünya Mirası olarak kayıt altına alınmasını talep ediyor. Kayıp şehir, on binlerce yıldan beridir yaşamın değişmez gücünün bir kanıtı olarak orada duruyor.

Onu mahvetmek kendimize zarar vermekten farksız olur.

Makale ilk kez Ağustos 2022’de yayınlandı ve yeni keşifler sonrasında güncellendi.

(Odatv.com)

 
Bankalardan Sıfır Faizli Kredi Kampanyası Duyuruldu!
 
Yargı dizisi Uluslararası Emmy Ödülü kazandı
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
8 yıl ile yargılanıyordu: Shakira suçlamaları kabul etti
Dünyaca ünlü şarkıcı Shakira, hakkındaki vergi kaçırma suçlamasını kabul ...
Gazze Şeridi’nde sağanak yağış
Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık ...
Instagram'ın hikaye özelliği değişiyor
Instagram'ın 24 saatlik hikâye süresinde değişikliğe gidiyor. Bu güncelleme ...
 
Dominik’te fırtınada ölenler için 3 günlük yas ilan edildi
Dominik Cumhuriyeti Acil Operasyon Merkezi (COE) ülke genelinde şiddetli ...
Bonapart’ın şapkası, 1.9 milyon euroya satıldı
Eski Fransa İmparatoru Napolyon Bonapart’a ait siyah bicorn şapka, Paris’te ...
Yemenli Husiler, Kızıldeniz’de kargo gemisine el koydu
Yemenli Husiler, Kızıldeniz’de bir kargo gemisine el koydu. Yemen Silahlı ...
 
Güneş'te ilk kez kutup ışıkları görüldü
Güneş'in, 40 bin kilometre üzerinde ilk kez kutup ışıkları görüldü.
İsrail bir hastaneyi daha hedef aldı: 8 ölü
İsrail ordusunun, Gazze'nin kuzeyindeki Endonezya Hastanesi'ne gerçek ...
NBA Yıldızından Filistin'e Destek
NBA takımlarından Dallas Mavericks'in yıldız oyuncusu Kyrie Irving maç ...
 
Dursun Gündoğdu
Antalya’dan yerel seçim güzellemeleri
YAZARLAR
Turgut Güngör
Turgut Güngör
İmamlar ve hocalar
Serpil Nur Abiral
Serpil Nur Abiral
Kemer'den siyaset notları...
Sude Karataş Geyikci
Sude Karataş Geyikci
Romantik Bale: Giselle
İsa Altun
İsa Altun
Sigarayı bırakma günü
Mesut Gürkan
Mesut Gürkan
Nasıl çıkılır bu işin içinden?
H.O.P
H.O.P
Ülkemize biçilen rol
Prof. Dr. Yakup Alıcıgüzel
Prof. Dr. Yakup Alıcıgüzel
Türkiye’nin problemi yok, problemi bireysellik..  
Nesrin Mater
Nesrin Mater
Karadağ ve tembellik üzerine 10 tavsiye
ÇOK OKUNANLAR
ARŞİV
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA GÜN HABER
ASTROLOJİ
Koç
 
21 Mart - 20 Nisan
Şubat ayında iş koşulları ve sağlığa dair önemli gelişmeler yaşayabilirsiniz. Ayın ilk iki haftasında sosyal çevrenizle ...
 
Ana Sayfa Türkiye Antalya BURDUR ISPARTA Siyaset Turizm Resmi REKLAMLAR KAMPÜS Spor GÜN'ün ürünü
KünyeHakkımızda KünyeKünye İleti�YimIletisim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva