Gözler gökyüzünde: Ateş topu gibi gök taşları görülecek

TÜBİTAK Türkiye Ulusal Gözlemevleri 2026 Gök Olayları Yıllığı'na göre; bazıları binlerce yıl öncesine tarihlenen kuyruklu yıldızların geçişleri sonrası bıraktığı artıklardan oluşan meteor veya gök taşı yağmuru, her yıl dünyada 8 kez yaşanıyor. Bunlar Quadrantid (Dörtlük), Lyrid (Çalgı), Eta Aquarid (Eta Kova), Delta Aquarid (Delta Kova), Perseid (Kahraman-Perse), Orionid (Avcı), Leonid (Aslan) ve Geminid (İkizler) olarak adlandırılıyor.

13-14 AĞUSTOS GECESİ EN YOĞUN GÜN

Gök taşlarının son derece yüksek hızlarla dünya atmosferine girip, sürtünme sonucu yanmasıyla oluşan meteor yağmurlarının en dikkat çekicisi bu yıl 17 Temmuz'da başlayıp 24 Ağustos'a kadar sürecek Perseid. Perseid'in en yoğun görüleceği gün ise 13 Ağustos'u 14 Ağustos'a bağlayan gece olacak ve gökyüzünde saatte 100 gök taşı izlenebilecek.

ÇEKİRDEĞİ 26 KİLOMETRE ÇAPTA

TÜBİTAK Türkiye Ulusal Gözlemevleri uzmanları tarafından her yıl hazırlanan Gök Olayları Yıllığı'nda, Perseid gök taşı yağmuruna ilişkin şu bilgiler yer aldı:

"109P/Swift-Tuttle Kuyruklu Yıldızı'ndan ayrılan küçük kayaç ve toz parçalarının Perseid gök taşı yağmurunun kaynağı olduğu biliniyor. Çekirdeği 26 kilometre çapa sahip Swift-Tuttle Kuyruklu Yıldızı, güneş çevresindeki turunu 133 yılda tamamlıyor."

YENİ AY GÖZLEMİ ETKİLEMEYECEK

17 Temmuz ile 24 Ağustos tarihleri arasında gerçekleşecek Perseid gök taşı yağmurunun en yoğun gözlenebileceği tarihler 13- 14 Ağustos geceleri olacak. Perseid en yoğun meteor yağmurlarından biri ve yağmurun yoğun olduğu günlerde saatte 100 meteor gözlenebilir. Bu tarihte ay, yeni ay evresinde olduğu için, gözlenebilecek meteor sayısını etkilemeyecek.

SAATTE 60 KİLOMETRE HIZLA GELECEKLER

Meteorlar, Kahraman (Perseus) Takımyıldızı'nın bulunduğu bölgeden yayılıyormuş gibi görünecek. Yer atmosferine giriş hızlarının ise saniyede ortalama 60 kilometre civarında olduğu biliniyor. Perseid gök taşı yağmuru sırasında 'ateş topları' denilen mateorları görmek mümkün. Ateş topları daha büyük bir ışık patlaması şeklinde ve daha uzun süre gözlenebilen, ayrıca parlaklıkları eksi 3 kadire ulaşabilen parlak meteorlar.

GÖZLEM ŞENLİKLERİ

Perseid gök taşı yağmurunu izlemek için birçok meraklı da bu dönemde şehir ışıklarından uzak alanlarda hem fotoğraf çekimi hem de çıplak gözle seyredebilmek için programlar hazırlıyor. Şölen 24 Ağustos'a kadar devam edeceği için programlar farklı günlerde olabiliyor. 8 Ağustos Cumartesi akşamı Bursa Karacabey'de Yeniköy Sahili'nde Karacabey Belediyesi, Cemre Vakfı ve kuş gözlemcisi Alper Tüydeş tarafından bu yıl altıncı kez gözlem etkinliği yapılacak. Antalya'da ise Patika Doğa Yürüyüş Grubu tarafından hafta sonları gece yürüyüşleri ve meteor gözlemi etkinlikleri başlatıldı. Bireysel olarak da meraklılar ışık kirliliği az olan her yerde meteorları izleyebilecek.

Mehmet ÇINAR/ANTALYA, (DHA)