Karaalioğlu Parkı falezleri için statü değişikliği çağrısı

Antalya Kent Konseyi Alt Çalışma Grubu, Antalya'da birçok noktadaki kaçak yapılar ve yıkım kararlarıyla gündeme gelen doğa harikası falezlerin Karaalioğlu Parkı önündeki kısmının SİT derecesinin düşürülmesi konusunda rapor hazırldı. 8 Nisan 2026'da ilan edilen yeni karara göre, Antalya kent hafızasında kritik öneme sahip Karaalioğlu Parkı'nın koruma statüsünün değiştirildiği belirtilen raporda, yaklaşık 69 bin metrekarelik bu alanın, 1991 yılından bu yana her türlü yapılaşmanın kesin olarak yasaklandığı birinci derece doğal sit alanı statüsünde olduğuna işaret edildi.

KORUMA STATÜSÜ DEĞİŞTİ

Yapılan güncellemeyle, arazinin büyük kısmının artık 2'nci derece sit alanı ile eşdeğer olan 'Nitelikli Doğal Koruma Alanı' kategorisine alındığı belirtilen raporda, parkın doğu tarafında bulunan ve daha önce yapılaşmış olan kısmın ise 'Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı' olarak tescil edilerek daha esnek bir statüye geçirildiği kaydedildi. Park alanıyla birlikte parkın deniz cephesindeki falezlerin ve doğudaki konut ve otellerin önündeki falez şeridinin de koruma statüsünün 2'nci derece sit alanı ile eşdeğer olan 'Nitelikli Doğal Koruma Alanı' düzeyine alındığı ifade edildi. İncelemeye konu falez bandının 3 nokta haricinde antropojenik etki görmediği, doğal özelliklerinin bozulmadığı, tahrip olmadığı da belirtilerek, bu 3 nokta Adalar Plajı, Perge Otel önü, Ramada Otel önü olarak sıralandı.

ADALAR PLAJI DOĞAL HALİNE DÖNEBİLİR

Antalyalıların çok eskiden beri denize girmek için kullandığı Muratpaşa Belediyesi'nce işletilen Adalar Plajı'na ilişkin, 2024 yılında 563 m2 1'inci derece SİT alanını işgal ettiği ve kaldırılması gerektiği, Antalya 1 Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından kararlaştırıldığı kaydedildi. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Antalya İl Müdürlüğü'nce kararın Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'na ve Muratpaşa Belediyesi'ne gönderildiği de belirtilen raporda, “Bu kararın gereğinin yerine getirilmesi mümkün ve kolaydır. Çelik konstrüksiyonlar, ahşap kaplamalar ve yer yer mevcut olan betonlar sökülüp uzaklaştırıldığında dalga etkisinde bir kıyı olan falezlerde, herhangi bir ilave restorasyon çabasına gerek kalmadan veya küçük bir çabayla doğa kendini onaracak ve tekrar doğal görünümüne kavuşacaktır. Bu nedenle rapora konu olan alanın birinci derece sit alanı (veya güncel terminolojiyle Kesin Korunacak Hassas Alan) olması için bir engel bulunmamaktadır" denildi.

PERGE OTEL ÖNÜNDEKİ YAPILAR SÖKÜLMELİ

Perge Otel önündeki falezlerde yalnızca merdiven ve soyunma kabinlerinin göründüğü 1970'li yıllara ait bir fotoğrafa yer verilerek, devamında 2012, 2015, 2018 yıllarına ait görüntülere de yer verildi. 2018 yılında falezler üzerine bir asansör inşa edildiği belirtildi. Deniz seviyesindeki güneşlenme platformlarına ilave olarak yamaç üzerinde ve falezleri neredeyse görünmez hale getiren üstü kapalı çelik konstrüksiyon yapılar inşa edildiği de anlatılan raporda, şu ifadelere yer verildi:

“Antalya 1 Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu 2020'de Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasını ve İmar Kanunu uyarınca gerekli işlemlerin yapılmasını istemiştir. Ancak, söz konusu alanda, otel tarafından günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni talebinde bulunduğu, imar planlarının yaptırılması ve uygulama projelerinin hazırlanması için 2023'te ön izin sözleşmesi imzalanmış olduğu, talebin Bakanlıkça değerlendirilmekte olduğu öğrenilmiştir. Oysa bu alan 8 Nisan 2026 tarihine kadar birinci derece SIT alanıydı. Gerek birinci derece SIT alanı gerekse güncel muadili olan Kesin Korunacak Hassas Alan'da çelik konstrüksiyon terasların, platformların, çelik konstrüksiyon asansör yapısının inşa edilmesi, inşaatının talep edilmesi, bu talebe izin verilmesi kesinlikle mümkün değildir. İmzalanmış olan ön sözleşmedeki 'imar planlarının yaptırılması ve uygulama projeleri' ifadeleri 'birinci derece sit alanı' ile çelişmektedir. Bilimsel araştırma dışında herhangi bir faaliyetin yasaklandığı bir alanda herhangi bir mühendislik-mimarlık ürünü yapay bir uygulama projesine izin verilmemelidir. Bakanlığın 2020 tarihinde verdiği karar uygulandığı takdirde 'birinci derece sit alanı' koşulları sağlanmış olacaktır. Çelik konstrüksiyon teraslar, çelik konstrüksiyon asansör, ahşap kaplamalar ve betonlar sökülüp uzaklaştırıldığında dalga etkisinde bir kıyı olan falezlerde, küçük bir restorasyon işlemi desteğiyle doğa kendini onaracak ve falez tekrar doğal görünümüne kavuşacaktır."

RAMADA OTEL ÖNÜNDEKİ YAPILAR VE TÜNEL

Raporda, Ramada Otel önü için de 1'inci derece sit alanında asla olmaması gereken çelik konstrüksiyon yapılar ve tünel ile ilgili olarak, Antalya 1 Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu 2020 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına ve İmar Kanunu uyarınca gerekli işlemlerin yapılması istendiği kaydedildi. Ancak, söz konusu alanda, günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni talebi, imar planlarının yaptırılması ve uygulama projelerinin hazırlanması için 5 Mart 2026 tarihinde ön izin sözleşmesi imzalandığı, talebin bakanlıkça değerlendirilme sürecinde olduğu ifade edilerek, “Oysa bu alan 8 Nisan 2026 tarihine kadar 1'inci Derece sit alanıydı. Gerek 1'inci Derece sit alanı gerekse güncel muadili olan Kesin Korunacak Hassas Alan'da çelik konstrüksiyon terasların, platformların, otel içinden faleze uzanan kaya içinden tünel açılması, falez üzerinde ve kıyı-kenar çizgisi hizasında yaklaşık 500m2 yüzme havuzu inşa edilmesi kabul edilebilir bir durum değildir. Bilimsel araştırma dışında herhangi bir faaliyetin yasaklandığı bir alanda herhangi bir mühendislik-mimarlık ürünü yapay bir uygulama projesine izin verilmemesi gerekir. Çelik konstrüksiyon teraslar, beton havuz, ahşap kaplamalar ve diğer yapay eklentiler sökülüp uzaklaştırıldığında dalga etkisinde bir kıyı olan falezlerde, küçük bir doğal restorasyon işlemiyle doğa kendini onaracak ve tekrar doğal görünümüne kavuşacaktır" denildi.

KESİN KORUNACAK HASSAS ALAN OLMALI

Raporda, 8 Nisan 2026'da koruma statüsü düşürülen falez bandı incelendiğinde 3 lokasyon haricinde kalan yerlerin doğal yapısının korunduğu kaydedildi. Doğal, estetik, nadirlik, hassasiyet ve bilimsellik parametrelerinden 10 üzerinden 10 puan aldığı da kaydedilen raporun sonuç kısmında, şu ifadelere yer verildi:

“Adalar Plajı güneşlenme platformları, Perge Otel güneşlenme platformları ve diğer yapılar, Ramada Otel güneşlenme platformları, yüzme havuzu ve diğer yapılar yıkılarak falezlerin doğal haline dönüştürülmesinin sağlanması gerekirdi. Söz konusu tahribatlar ortadan kaldırıldığında, gerek duyulursa restorasyon yapıldıktan sonra doğa kısa sürede bu alanı eski doğal haline dönüştürecek ve bu 3 nokta haricindeki diğer kesimlerde olduğu gibi Kesin Korunacak Hassas Alan olarak korunmasının sağlanması mümkün olabilecektir. Sonuç olarak; Karaalioğlu Parkı önündeki falezlerin koruma statüsünün düşürülmesi kararının geri alınması ve Kesin Korunacak Hassas Alan olarak ilan edilmesinin bilime ve arazi koşullarına uygun olacağı kanaatine varılmıştır."

Mehmet ÇINAR/ANTALYA, (DHA)