Tarladan markete fiyat uçurumunun şampiyonu havuç

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, temmuz ayına ilişkin üretici-market fiyat farklarını açıkladı. Hesaplamaya göre en yüksek yüzdesel fiyat farkı yüzde 461,2 ile havuçta görüldü. Havuçta üretici fiyatı 11 lira iken markette 61 lira 73 kuruşa satıldı. Bu da market fiyatının üretici fiyatının yaklaşık 5,6 katına çıktığı anlamına geliyor.

Havuçtan sonra en yüksek yüzdesel fiyat farkı yüzde 444,4 ile elmada gerçekleşti. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma, markette 102 lira 7 kuruşa satıldı. Elmada TL bazındaki fiyat farkı havuçtan daha yüksek olsa da, hesaplama üretici fiyatına göre yapıldığı için yüzdesel farkta havuç ilk sırada yer aldı.

Üretici ile market arasındaki yüzdesel fiyat farkında havuç ve elmayı yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz izledi.

Bayraktar'ın paylaştığı verilere göre temmuz ayında markette takip edilen 39 ürünün 19'unda fiyat artışı, 20'sinde ise düşüş yaşandı. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber olurken, kuru soğan, mısırözü yağı, kuru üzüm ve patates de artış gösterdi. En fazla fiyat düşüşü ise yüzde 49 ile karpuzda görüldü.

Üretici fiyatlarında ise 31 ürünün 8'inde artış, 16'sında düşüş yaşanırken, 7 üründe fiyat değişmedi. Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 51,1 ile havuçta gerçekleşirken, en yüksek artış yüzde 52,9 ile kuru soğanda kaydedildi.

Bayraktar, fiyat hareketlerinin temel nedeninin mevsimsel arz değişiklikleri olduğunu belirtti. Hasat dönemleri arasındaki geçiş nedeniyle kuru soğanda arz daralırken, kıyı bölgelerinde sivri biber ve domates üretiminin sona ermesi bu ürünlerin fiyatlarını yükseltti. Yayla üretiminin başlaması ise kabak, salatalık ve patlıktaki arzı artırarak fiyatların gerilemesine neden oldu.

Tarımsal girdi maliyetlerine ilişkin değerlendirmede bulunan Bayraktar, mazot fiyatının temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 19,4, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 43,6 arttığını bildirdi. Son bir yılda amonyum nitrat gübresi yüzde 71, amonyum sülfat gübresi yüzde 59,4 yükselirken, elektrik fiyatları yüzde 25,1, tarım ilaçları yüzde 27,8, besi yemi yüzde 29,6 ve süt yemi yüzde 27,8 arttı.

YÜZDESEL FİYAT FARKI NEDİR

Üretici ile market arasındaki yüzdesel fiyat farkı, ürünün marketteki fiyatının üreticiye göre ne kadar arttığını gösteren hesaplamadır. Hesaplama, (Market fiyatı - Üretici fiyatı) / Üretici fiyatı × 100 formülüyle yapılır.

Örneğin üreticide 11 liraya satılan havuç markette 61,73 liraya çıktığında aradaki 50,73 liralık fark, üretici fiyatına oranlandığı için yüzde 461,2 olarak hesaplanır. Üreticide 18,75 lira olan elma ise markette 102,07 liraya satıldığında TL bazındaki fark daha yüksek olmasına rağmen, başlangıç fiyatı daha yüksek olduğu için yüzdesel fark yüzde 444,4 olarak hesaplanır.

Bu nedenle "en yüksek fiyat farkı" ifadesi, TL olarak en büyük farkı değil, üretici fiyatına göre en yüksek yüzdesel artışı ifade eder.

(Odatv.com)