Trafik sigortasında koruma çatlağı

ABD'de trafik sigortası sektörünün gündeminde artık yalnızca yükselen poliçe fiyatları bulunmuyor. Kazaların maliyeti arttıkça sürücülerin satın almak zorunda olduğu asgari sorumluluk sigortasının gerçek bir kazada ne kadar koruma sağladığı da tartışılıyor. Dünyada fitili ateşleyen sigortacılık sektörünün en gelişmiş olduğu ülkelerden ABD oldu. ABD'de tek bir ulusal trafik sigortası teminat limiti bulunmaması ise konuyu daha karmaşık hale getiriyor. Minimum sorumluluk limitlerini eyaletler belirliyor ve bu nedenle sürücünün sahip olduğu zorunlu güvence eyaletten eyalete ciddi biçimde değişebiliyor.

CALIFORNIA İKİ KATINA ÇIKARDI

Tartışmanın merkezinde basit bir maliyet problemi var. Bir sürücünün yasal minimum teminatla sigortalı olması, meydana getirdiği zararın tamamının sigorta tarafından karşılanacağı anlamına gelmiyor. Özellikle sağlık giderlerinin yüksek olduğu, pahalı otomobillerin karıştığı veya birden fazla kişinin yaralandığı kazalarda poliçe limiti hızla tükenebiliyor. Limitin üzerinde kalan bölüm ise sürücünün kişisel mali sorumluluğuna dönüşebiliyor. Bu tartışmanın en somut örneklerinden biri California. Eyalet, yaklaşık yarım yüzyıldır önemli ölçüde değişmeyen minimum sorumluluk limitlerini 1 Ocak 2025'ten itibaren yükseltti. Kişi başına bedeni zarar veya ölüm teminatı 15 bin dolardan 30 bin dolara, kaza başına limit 30 bin dolardan 60 bin dolara çıktı. Maddi zarar teminatı ise 5 bin dolardan 15 bin dolara yükseltildi.

NEW JERSEY DE YÜKSELTTİ

Benzer bir süreç New Jersey'de yaşanıyor. Eyalet, standart otomobil poliçelerinde daha önce yükselttiği minimum bedeni sorumluluk teminatlarını 1 Ocak 2026 itibarıyla yeniden artırdı. Kişi başına minimum limit 35 bin dolara, kaza başına limit 70 bin dolara yükseldi. Maddi zarar için minimum teminat ise 25 bin dolar seviyesinde bulunuyor.

TÜRKİYE LİMİTLERİ % 33 ARTIRDI

Türkiye'de de artan hasar maliyetleri teminat limitlerinin yükseltilmesini beraberinde getirdi. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, 2026 yılı için zorunlu trafik sigortasının teminat limitlerini artırdı. Otomobil dahil insan taşımada kullanılan motorlu araçlarda maddi zarar teminatı araç başına 300 bin TL'den 400 bin TL'ye çıktı. Bedeni zarar kapsamında kişi başına sağlık gideri ile sakatlanma ve ölüm teminatı ise 2.7 milyon TL'den 3.6 milyon TL'ye yükseltildi. Böylece temel teminat limitlerinde yaklaşık yüzde 33 artış gerçekleştirildi.

AVRUPA'DA LİMİTLER MİLYON EUROLARDA

ABD'deki sistemin karşısında Avrupa Birliği oldukça farklı bir koruma ölçeği uyguluyor. AB Motorlu Taşıtlar Sigortası Direktifi kapsamında asgari bedeni zarar teminatı kaza başına 6.45 milyon euro veya mağdur başına 1.3 milyon euro seviyesinde. Maddi zarar için minimum güvence ise kaza başına 1.3 milyon euro. Avrupa sisteminin önemli özelliklerinden biri de limitlerin ekonomik koşullar karşısında aşınmasını önlemeye yönelik mekanizma. Asgari tutarlar beş yılda bir Harmonize Tüketici Fiyat Endeksi dikkate alınarak gözden geçiriliyor. Böylece yüksek enflasyon ve artan hasar maliyetlerinin zorunlu sigortanın reel koruma gücünü zaman içerisinde azaltmasının önüne geçilmeye çalışılıyor.

(Sabah- Barış ERGİN)