Emeklilikte elini çabuk tutan kazanacak

Türkiye’de sosyal güvenlik mevzuatı, Ekim 2008 tarihinde yapılan düzenlemeyle köklü bir değişime uğradı. Bu tarihten sonra memur olanlar için eski "Emekli Sandığı" dönemi sona erdi ve 5510 sayılı Kanun çerçevesinde 4/1-c statüsü hayata geçti.Yeni sistemde emeklilik hakkı, yalnızca çalışma süresine değil, belirlenen prim gün sayısının hangi tarihte tamamlandığına bağlı olarak hesaplanıyor. 

EMEKLİLİK HESABI KAÇ YAŞINDA BAŞLIYOR?

Memuriyete erken başlayanlar için sigorta başlangıcı kural olarak 18 yaş kabul ediliyor. Bu yaştan önce ödenen primler toplam prim gününe eklenirken, asıl emeklilik kıdemi reşit olunca hesaplanmaya başlıyor.

Türkiye Gazetesi yazarı SGK uzmanı İsa Karakaş, bu hassas noktayı şu sözlerle açıklıyor: "İstisna: Bir meslek okulunu bitirip mahkeme kararıyla 'kazai rüşt' (ergin kılınma) alanlar için 18 yaş sınırı kalkıyor. İşin özü: 'Ağaç yaşken eğilir' ama memurlukta kıdem 18’de mühürlenir."

ERKEN EMEKLİLİĞİN ANAHTARI 

Sistemdeki en kritik eşik olan 2036 yılına kadar 9.000 prim gününü tamamlayan erkek memurlar 60, kadın memurlar ise 58 yaşında emekli olma hakkını koruyor. Ancak bu hedefi zamanında tutturamayanlar için emeklilik yaşı her geçen yıl kademeli olarak yükseliyor.

Karakaş, zamanın önemine dikkat çekerek; "2036 KRİTİK EŞİĞİ: ELİNİ ÇABUK TUTAN KAZANIR. Atalarımız 'Bugünün işini yarına bırakma' demiş. Yeni memurlar için bu sözün karşılığı 2036 yılıdır. Eğer 9.000 günlük prim maratonunu 2036’ya kadar bitiremezseniz, emeklilik hayaliniz her geçen yıl biraz daha uzaklaşıyor" ifadelerini kullanıyor.

2048 YILINDA KADIN VE ERKEK İÇİN YAŞ 65'TE EŞİTLENECEK

Prim gününü doldurma süresi uzadıkça, emeklilik yaşı da yukarı doğru tırmanıyor. Planlamasını 2036 sonrasına bırakan çalışanlar, daha geç emekli olma riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Süreci değerlendiren Karakaş, "Görüldüğü üzere, 2048 yılına gelindiğinde kadın ve erkek için emeklilik yaşı 65'te eşitleniyor. 'Vakit nakittir' sözü memuriyetin bu evresinde 'Vakit, yaştır' hâline geliyor. Bu tarihte emeklilik yaşı açısından kadın-erek ayrımı da kalmıyor" uyarısında bulunuyor.

PRİMİ EKSİK OLANLAR İÇİN "YAŞ HADDİNDEN EMEKLİLİK" FORMÜLÜ

9.000 prim gününü tamamlayamayan memurlar için alternatif bir yol daha mevcut. 5.400 prim gününü dolduranlar, yaş haddi kuralları çerçevesinde emekli olabiliyor.

İsa Karakaş bu istisnai durumu şöyle açıklıyor: "Yaş Haddinden Emeklilik: 5.400 prim gününüz varsa, yaş haddiyle emekli olabilirsiniz. Ancak bunun için yukarıdaki tabloda belirtilen emekli aylığı bağlanmasında; Kadın için 58, erkek için 60 yaş ile 2036 yılından sonrası için getirilen kademeli yaş hadlerine 65 yaşını geçmemek üzere 3 yıl eklenmesi durumunda, 5.400 prim ödeme gün sayısı üzerinden de yaşlılık emeklilik aylığı bağlanabilecektir" şeklinde açıklamada bulundu.

EMEKLİLİKTE ZAMANLAMA KAZANDIRIR

2008 sonrası memuriyete başlayanlar için artık sadece çalışmak değil, süreci stratejik bir şekilde yönetmek önem arz ediyor. Prim günlerini 2036 yılından sonraya bırakan memurlar, daha fazla çalışma süresini göze almak zorunda kalabilir. Karakaş, süreci şu cümlelerle özetliyor:

"HASILI KELAM: 'Dereyi görmeden paçayı sıvama' derler ancak emeklilikte paçayı önceden sıvayarak planlama yapmak şart. 2008 sonrası göreve başlayan memurlar için emeklilik, artık sadece bir kıdem meselesi değil, bir zamanlama sanatıdır. Prim gününü 2036’dan önce dolduramayan her memur, ömründen birkaç yılı daha masada bırakmak zorunda kalacaktır" diyerek durumu özetledi.