İhracatın lideri biber ve domates

BAİB'in 2025 yılı ihracat verilerinin açıklandığı basın toplantısında BAİB Yönetim Kurulu Başkanı Ümit Mirza Çavuşoğlu'nun rahatsızlanması sonrasında toplantıyı devam ettiren BAİB Başkan Yardımcısı Mustafa Küçükyaman, 2025 yılı verileri ve 2026 yılı hedeflerini açıkladı. Batı Akdeniz ihracatının 2025 yılında yüzde 3,96'lık artışla 2 milyar 743 milyon dolara ulaştığını belirten Küçükyaman, sektörlere göre ihracat verdilerini şöyle sıraladı:

“Antalya'dan 1 milyar 999 milyon dolarlık ihracat gerçekleşti. Burdur'dan yüzde 10,3 artışla 208,9 milyon dolarlık ihracat gerçekleşti. Isparta'dan yüzde 20 artışla 391 milyon dolarlık ihracat gerçekleşti. Yaş meyve ve sebze yüzde 5 düşüşle 752 milyon dolar. Maden ve metaller yüzde 1,8 artışla 520 milyon dolar. Ağaç ve orman ürünleri yüzde 1,9 artışla 338 milyon dolar. Kimyevi maddeler yüzde 5,9 artışla 291 milyon dolar. Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri yüzde 78 artışla 152 milyon dolar. Çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri yüzde 68 artışla 87 milyon dolar. Demir ve demir dışı metaller yüzde 31 artışla 83 milyon dolar."

İHRACATIN LİDERİ BİBER

Küçükyaman, en fazla ihracatı yapılan ürünleri şöyle açıkladı:

"Yüzde 4,51 oranında artış ve 206,9 milyon dolar ihracatla biber. Yüzde 2,6 oranında düşüş ve 191,3 milyon dolar ihracatla domates. Yüzde 0,81 oranında gerileme ve 183,1 milyon dolar ihracatla mermer/ham plakalar. Yüzde 6,68 oranında artış ve 131,2 milyon dolar ihracatla işlenmiş mermer. Yüzde 7 oranında gerileme 83,1 milyon dolar ihracatla ferro krom. Yüzde 7,1 oranında artış ve 61,3 milyon dolar ihracat ile nar."

EN ÇOK İHRACAT ÇİN'E

Bölge ve ülkelere göre ihracatta Avrupa Birliği'nin yüzde 32 pay ve 889 milyon dolarla ilk sırada olduğunu belirten Küçükyaman, BDT ülkelerinin yüzde 20'ye yakın pay ve 533 milyon dolarla ikinci, diğer Asya ülkelerinin yüzde 11 pay ve 303 milyon dolarla üçüncü olduğunu kaydetti. Ülke olarak Çin'in 227 milyon en çok ihracat yapılan ülke olduğunu belirten Küçükyaman, “Almanya 210 milyon dolar, ABD 197 milyon dolar, Rusya 182 milyon dolar, Ukrayna 148 milyon dolar, Hollanda 119 milyon dolar, Romanya 110 milyon dolar. 2025 yılında BAİB üyesi 2 bin 509 firmamız 172 ülke ve bölgeye ihracat gerçekleştirdi" dedi.

EN BÜYÜK SIKINTI KUR BASKISI

İhracattaki artışı yeterli bulmadıklarını, hedeflerinin iki haneli büyüme olduğundan bahseden Küçükyaman, “Çift hane rakamlar bile bizim için yetersiz ama içinde bulunduğumuz değerler de böyle. Ülkemizdeki maliyet artışları hepinizin malumu. Enerji, iş gücü, vergi yükü bunları topladığımız zaman maalesef, özellikle ihracatçılarımızın en büyük sıkıntısı kur baskısı. Bundan kaynaklı biz maalesef yurt dışında fiyatlarımızı artıramadığınızdan ve Türkiye'deki maliyet artışlarından dolayı ihracatçılarımız sıkıntıda. Tabii ki üretmeye, ihracat yapmaya devam edeceğiz. Buna örnek vermek gerekirse 2022'ye göre asgari ücret artışı yüzde 420, enflasyon artışı yüzde 356. Dolar kur artışı yüzde 212, avro kur artışı yüzde 218. Yani bunu yurt dışında yansıtamıyoruz müşterilerimize" diye konuştu.

2026 HEDEFİ 3 MİLYAR DOLAR

2018'den bugüne yıllara göre konkordato ilan eden firma sayısının Türkiye'de toplam 6 bin 361, 2025 yılında 768 olduğunu açıklayan Küçükyaman, Antalya'da toplam 218 iken 2025 yılında 23 olduğunu kaydetti. Burdur'da toplamda 19, Isparta'da 93 firmanın konkordato ilan ettiğini dile getiren Küçükyaman, BAİB'in bölge ihracatının geliştirilmesine yönelik uyguladığı projeleri de anlattı. 2026 yılında kur baskısı, finansa erişim, faiz oranları gibi temel sorunların çözümünü beklediklerini de ifade eden Mustafa Küçükyaman, BAİB'in 2026 yılı bölge ihracatı hedefinin ise 3 milyar dolar olduğunu açıkladı.

Mehmet ÇINAR/ANTALYA, (DHA)