Bilim dünyasında yeni keşif

Ocak 2026’da yayımlanan ve tıp dünyasında geniş yankı uyandıran yeni bir araştırma, aşıların sadece enfeksiyonları önlemekle kalmayıp, sağlıklı yaşlanma stratejilerinin de bir parçası olabileceğini kanıtladı. 70 yaş ve üzeri 3 bin 800’den fazla katılımcının verileri üzerinde yapılan çalışma, zona aşısının biyolojik yaşlanma üzerindeki şaşırtıcı etkilerini gün yüzüne çıkardı.

AŞILANANLAR DAHA "GENÇ" BİYOLOJİK PROFİLE SAHİP

Araştırmacılar, yedi farklı biyolojik yaşlanma alanını incelediklerinde, zona aşısı yaptıran bireylerin yaptırmayanlara kıyasla anlamlı derecede daha "genç" profillere sahip olduğunu saptadı. Özellikle yaşa bağlı kronik iltihaplanma olarak bilinen "inflammaging" seviyelerinin aşılanan kişilerde çok daha düşük olduğu belirlendi. Bulgular, DNA üzerindeki moleküler işaretlerin ve gen ifadesi süreçlerinin, aşılanan kişilerde daha yavaş yaşlandığını ortaya koydu.

MEKANİZMA: UYUYAN VİRÜSÜ BASKILAMAK

Araştırmanın yazarlarından ünlü gerontolog Jung Ki Kim, bu koruyucu etkinin altında yatan nedeni, aşının sinir sistemindeki suçiçeği virüsünü (varicella-zoster) baskılamasına bağlıyor. Virüsün her uyanma çabasının vücutta stres ve iltihap tepkisini tetiklediğini belirten Kim, aşının bu süreci durdurarak biyolojik stres yükünü hafiflettiğini vurguladı.

DEMANS RİSKİNİ DE AZALTIYOR

Bu yeni veriler, zona aşısının demans riskini yaklaşık %20 oranında azalttığını kanıtlayan 2025 tarihli çalışmalarla da tam uyum gösteriyor. Bilim insanları, aşının bağışıklık sistemini adeta "eğiterek" sadece virüslere karşı değil, yaşlanmaya bağlı hücresel hasarlara karşı da bir kalkan oluşturduğunu düşünüyor. Olumlu etkilerin aşıdan sonraki ilk üç yılda zirve yaptığı, ancak etkisinin dört yıldan sonra da devam ettiği bildirildi.

(Cumhuriyet)